Η ΔΙΠΛΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΙΑΘΟΥ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΚΑΤΣΩΝΗΣ
Το όνομα «Κατσώνης» συνδέεται διπλά με τη Σκιάθο, τόσο με το ηρωικό υποβρύχιο «Κατσώνης» (Υ-1) που βυθίστηκε στις 14/9/ 1943 μετά από την άνιση μάχη που έδωσε ο αδάμαστος πλοίαρχος Βασίλης Λάσκος και το πλήρωμά του, όσο και με τη δράση του προεπαναστατικού ήρωα Λάμπρου Κατσώνη, ο οποίος ναυτολόγησε κατοίκους του νησιού στα τέλη του 18ου αιώνα και ενέταξε στον στόλο του σκιαθίτικα καράβια.
Για το υποβρύχιο θα γραφτούν και θ’ ακουστούν και σήμερα- ημέρα της μνήμης του- πολλά, όπως δικαίως γίνεται κάθε χρόνο για τους ηρωικά πεσόντες του για τους οποίους στήθηκε το σεμνό μνημείο στο παλιό λιμάνι.
Ας δούμε όμως, με την ευκαιρία αυτής της ξεχωριστής μέρας για το νησί και το Πολεμικό Ναυτικό, ποιος ήταν ο θρυλικός Έλληνας θαλασσομάχος, Λάμπρος Κατσώνης απ’ τον οποίο πήρε το όνομά του το υποβρύχιο.
Ο Λάμπρος Κατσώνης (1752-1805) θεωρείται ο πρώτος ήρωας του Αγώνα για την Ελευθερία απ’ τον Οθωμανικό ζυγό και ο πνευματικός πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου.
Γεννήθηκε στη Λιβαδειά και σε νεαρή ηλικία έλαβε μέρος στα Ορλωφικά. Το 1774 κατατάχθηκε ως αξιωματικός στο ελληνικό τάγμα του Ρωσικού στρατού.
Με την έναρξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1787-1792), πήγε στην Τεργέστη, όπου παρέλαβε από τους εκεί Έλληνες ομογενείς μερικά πλοία, με τα οποία ξεκίνησε τις επιδρομές και τις επιθέσεις κατά των οθωμανικών πλοίων στο Ιόνιο Πέλαγος. Σταδιακά επεκτάθηκε και στο Αιγαίο, όπου στα τέλη Αυγούστου του 1788 στην Κάρπαθο νίκησε τον Οθωμανικό στόλο.
Ο Λάμπρος Κατσώνης δολοφονήθηκε το 1805 στην Κριμαία χωρίς ως τώρα να γνωρίζουμε το δολοφόνο του.
Ο επίσκοπος Σκιάθου και Σκοπέλου Ματθαίος, μαρτυρεί το πέρασμα του Κατσώνη από τις Σποράδες και τη συμμετοχή της Σκιάθου στον αγώνα του. Η μαρτυρία του επισκόπου διασώθηκε σε παράφύλλο λειτουργικού βιβλίου γραμμένη το 1794.
Το 1792 υπεγράφη η Συνθήκη του Ιασίου μεταξύ της Ρωσικής και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και επήλθε αφενός ο τερματισμός του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1787-1792 και αφετέρου εδραιώθηκε η κυριαρχία της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Κατσώνης όμως, παρότι έχασε την υποστήριξη των Ρώσων, συνέχισε μόνος τη δράση του κάνοντας επιδρομές στο Αιγαίο μέχρι το 1794….
Έτσι λοιπόν το όνομα ‘’ΚΑΤΣΩΝΗΣ’’ είναι διπλά συνδεδεμένο με τη Σκιάθο κι αξίζει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, μαζί με το υποβρύχιο, να μνημονεύεται και η ιστορία του θεμελιωτή του υστερότερα Πολεμικού Ναυτικού της Ελλάδας…
