Στις 3 Νοεμβρίου 2026 λήγει η προθεσμία υποβολής των ετήσιων δηλώσεων Πόθεν Έσχες, που αφορά περίπου 300.000 υπόχρεους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στελέχη του Δημοσίου και άλλες κατηγορίες προσώπων που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 5026/2023.
Η υποβολή πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας pothen.gr, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
Οι υπόχρεοι καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τα προσυμπληρωμένα στοιχεία, να συμπληρώσουν τυχόν ελλείψεις και να προχωρήσουν στην οριστικοποίηση της δήλωσης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Ποιοι υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση
Έλεγξα τον ν. 5026/2023, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, και προκύπτει ότι η υποχρέωση υποβολής Πόθεν Έσχες στους Δήμους είναι πολύ ευρύτερη από τους δημάρχους, αντιδημάρχους και δημοτικούς συμβούλους.
Περιλαμβάνει επίσης μέλη διοικητικών συμβουλίων δημοτικών νομικών προσώπων και επιχειρήσεων, προϊσταμένους υπηρεσιών, υπαλλήλους Πολεοδομίας, στελέχη Εσωτερικού Ελέγχου και μέλη επιτροπών δημόσιων συμβάσεων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
1. Αιρετοί και διοικήσεις δημοτικών φορέων
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου, υπόχρεοι είναι:
- Οι δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι.
- Οι πρόεδροι και όλα τα μέλη των Δημοτικών Συμβουλίων.
- Οι πρόεδροι και τα τακτικά μέλη των προβλεπόμενων δημοτικών επιτροπών. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 η Δημοτική Επιτροπή αντικατέστησε την Οικονομική Επιτροπή και την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής.
- Οι γενικοί γραμματείς των Δήμων.
- Οι πρόεδροι, διευθύνοντες σύμβουλοι, τα μέλη Διοικητικών Συμβουλίων και οι γενικοί διευθυντές δημοτικών ΝΠΔΔ, δημοτικών επιχειρήσεων και συνδέσμων Δήμων.
- Οι πρόεδροι και οι διαχειριστές τραπεζικών λογαριασμών των σχολικών επιτροπών, όπου αυτές εξακολουθούν να λειτουργούν.
Επομένως, ένα μέλος Διοικητικού Συμβουλίου δημοτικής επιχείρησης ή συνδέσμου Δήμων μπορεί να είναι υπόχρεο ακόμη και αν δεν είναι αιρετός δημοτικός σύμβουλος.
2. Ποιοι δημοτικοί υπάλληλοι είναι υπόχρεοι
Από τα άρθρα 6, 12 και 14 προκύπτουν οι εξής βασικές κατηγορίες:
| Κατηγορία υπαλλήλων | Υποχρέωση |
|---|---|
| Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων Δήμων | Ναι |
| Προϊστάμενοι Διευθύνσεων Δήμων | Ναι |
| Προϊστάμενοι και υπάλληλοι ΥΔΟΜ | Ναι |
| Υπάλληλοι που ασκούν προβλεπόμενα καθήκοντα Εσωτερικού Ελέγχου | Ναι |
| Προϊστάμενοι οργανικών μονάδων προμηθειών | Ναι, σύμφωνα με το άρθρο 14 |
| Υπάλληλοι που συμμετέχουν σε επιτροπές δημόσιων συμβάσεων | Υπό προϋποθέσεις |
| Λοιποί δημοτικοί υπάλληλοι | Όχι αυτομάτως λόγω της υπαλληλικής ιδιότητας |
Για τις υπηρεσίες Εσωτερικού Ελέγχου, το άρθρο 12 περιλαμβάνει και υπαλλήλους που ασκούν ελεγκτικά καθήκοντα στους ΟΤΑ.
3. Μέλη επιτροπών διαγωνισμών και παραλαβής
Το άρθρο 14 προβλέπει υποχρέωση για μέλη επιτροπών δημόσιων συμβάσεων, με συγκεκριμένα χρηματικά όρια:
- 150.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ: για διαγωνισμούς προμηθειών, μελετών και υπηρεσιών.
- 300.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ: για διαγωνισμούς δημόσιων έργων.
Δεν εξετάζεται απλώς αν κάποιος υπάλληλος συμμετέχει σε επιτροπή. Εξετάζεται το αντικείμενο, η αρμοδιότητα και ο προϋπολογισμός της σύμβασης.
Η επίσημη πλατφόρμα Πόθεν Έσχες διευκρινίζει ότι στις σχετικές επιτροπές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, επιτροπές αξιολόγησης προσφορών, ενστάσεων, τεχνικών προδιαγραφών και παρακολούθησης ή παραλαβής.
4. Ιδιαίτερη προσοχή στα αναπληρωματικά μέλη και στα συγχρηματοδοτούμενα έργα
Η επίσημη πλατφόρμα pothen.gr – Συχνές ερωτήσεις διευκρινίζει δύο σημαντικά ζητήματα:
Αναπληρωματικά μέλη: Υποχρέωση υποβολής έχουν και τα αναπληρωματικά μέλη συλλογικών οργάνων, όταν έχουν πράγματι συμμετάσχει σε συνεδρίαση, όπως αποδεικνύεται από τα πρακτικά. Η υποχρέωση αρχίζει από την πρώτη συμμετοχή.
Συγχρηματοδοτούμενα έργα: Για ορισμένες επιτροπές αξιολόγησης, παρακολούθησης και παραλαβής έργων που εντάσσονται σε συγχρηματοδοτούμενες δράσεις ΕΣΠΑ, η υποχρέωση μπορεί να υφίσταται ανεξάρτητα από το χρηματικό ύψος της σύμβασης.
Το άρθρο 6 εξακολουθεί να αναφέρεται ονομαστικά στις παλιές Οικονομικές Επιτροπές και Επιτροπές Ποιότητας Ζωής. Όμως αυτές έχουν αντικατασταθεί από τη Δημοτική Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 5056/2023. Επομένως, η υποχρέωση των μελών της Δημοτικής Επιτροπής πρέπει να εξετάζεται με συνδυαστική εφαρμογή των δύο νόμων.
Για πληρότητα, οι βασικές νομοθετικές παραπομπές είναι τα άρθρο 6, άρθρο 12 και άρθρο 14 του ν. 5026/2023.
Τι περιλαμβάνει η δήλωση Πόθεν Έσχες
Η διαδικασία περιλαμβάνει τη Δήλωση Περιουσιακής Κατάστασης (ΔΠΚ) και τη Δήλωση Οικονομικών Συμφερόντων (ΔΟΣ), σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται για κάθε κατηγορία προσώπων.
Οι ετήσιες δηλώσεις του 2026 αφορούν το φορολογικό έτος 2025 και την περιουσιακή κατάσταση κατά τον προβλεπόμενο χρόνο αναφοράς.
Στα στοιχεία που πρέπει να δηλωθούν περιλαμβάνονται:
- Τραπεζικοί λογαριασμοί, καταθέσεις και χρηματοοικονομικά προϊόντα.
- Μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και άλλες επενδύσεις.
- Ακίνητα και εμπράγματα δικαιώματα.
- Οχήματα και άλλα περιουσιακά στοιχεία που υπάγονται στην υποχρέωση δήλωσης.
- Συμμετοχές σε επιχειρήσεις και εταιρείες.
- Τραπεζικές θυρίδες και λοιπά στοιχεία που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις κοινών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς και στα στοιχεία που αφορούν συζύγους, μέρη συμφώνου συμβίωσης και ανήλικα τέκνα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Προσοχή στα προσυμπληρωμένα στοιχεία
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα παρέχει τη δυνατότητα αυτόματης άντλησης και προσυμπλήρωσης δεδομένων από φορείς και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ωστόσο, η προσυμπλήρωση δεν απαλλάσσει τον υπόχρεο από την ευθύνη ελέγχου της ακρίβειας και της πληρότητας των στοιχείων. Πριν από την οριστική υποβολή πρέπει να ελεγχθούν τυχόν παραλείψεις, αποκλίσεις ή λανθασμένες καταχωρίσεις και να συμπληρωθούν τα στοιχεία που δεν έχουν αντληθεί αυτόματα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε μεταβολές της ακίνητης περιουσίας, αγορές ή πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, επενδύσεις και τραπεζικούς λογαριασμούς.
Διορθώσεις μετά την υποβολή
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα διόρθωσης ή συμπλήρωσης δήλωσης μέσα σε έναν μήνα από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Η δυνατότητα αυτή δεν αποτελεί παράταση της αρχικής προθεσμίας. Οι υπόχρεοι οφείλουν να έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα τη δήλωσή τους και να έχουν επιβεβαιώσει την επιτυχή οριστικοποίησή της. Η μη εμπρόθεσμη υποβολή, όπως και η υποβολή ανακριβών ή ελλιπών στοιχείων, μπορεί να επιφέρει τις συνέπειες που προβλέπονται από τη νομοθεσία, ανάλογα με την περίπτωση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι αιρετοί και τα στελέχη των Δήμων
Για τους αιρετούς και τα υπόχρεα στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η υποβολή του Πόθεν Έσχες αποτελεί προσωπική υποχρέωση που συνδέεται με την ιδιότητα ή τη θέση που κατέχουν. Ιδιαίτερη σημασία έχει να ελεγχθεί εάν έχουν καταχωριστεί σωστά τα στοιχεία της υπόχρεης ιδιότητας και εάν έχουν συμπληρωθεί όλες οι απαιτούμενες πληροφορίες. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει επίσης να επιβεβαιώσουν ότι έχουν ολοκληρώσει όλες τις απαιτούμενες δηλώσεις και ότι η διαδικασία δεν έχει παραμείνει σε κατάσταση προσωρινής αποθήκευσης.
Η καταληκτική ημερομηνία είναι η 3η Νοεμβρίου 2026, ενώ η ηλεκτρονική υποβολή πραγματοποιείται μέσω της επίσημης πλατφόρμας www.pothen.gr.
