Η συμβολή του τουρισμού στο ελληνικό ΑΕΠ το 2025 αναμένεται να παραμείνει καθοριστική, με εκτιμήσεις να τοποθετούν τη συνολική συνεισφορά (άμεση και έμμεση) πάνω από 30% του ΑΕΠ, υπολογίζοντας ότι ανά 1€ τουριστικού εσόδου, δημιουργούνται επιπλέον 1,2€ έως 1,65€ πρόσθετης οικονομικής δραστηριότητας, φτάνοντας συνολικά τα 2,2€ – 2,65€ στο ΑΕΠ. Έχοντας φτάσει στο ενιάμηνο έσοδα πάνω από 20 δις ευρώ, ο τουρισμός συνεχίζει να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, με τα στοιχεία του 2025 να δείχνουν συνεισφορά 28-35% στο ΑΕΠ, και την προσδοκία για θετική εξέλιξη το 2026. Με βάση τα πρόσφατα ανακοινωμένα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνεισφορά των νησιών σε αυτό είναι πάνω απο 50% του συνόλου και αυτό χωρίς την Κρήτη.
Η Future Market Insights (FMI) αναλύει θετικά για τον τουρισμό στην Ελλάδα, προβλέποντας ότι η αγορά θα διπλασιαστεί έως το 2032, με έσοδα να αγγίζουν τα 265,9 εκατομμύρια, εστιάζοντας σε εξειδικευμένες αγορές (όπως ο «σκοτεινός τουρισμός» και ο τουρισμός άγριας ζωής), ψηφιακό μετασχηματισμό, βιωσιμότητα και προσέλκυση επισκεπτών υψηλών δαπανών, αν και απαιτείται επέκταση σε νέες αγορές πέρα από τον παραδοσιακό τουρισμό για βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, βλέπει μεγάλη δυναμική για τον τουρισμό στην Ελλάδα, αλλά τονίζει την ανάγκη για διαφοροποίηση και ψηφιακή αναβάθμιση, πέρα από τον κλασικό ήλιο-θάλασσα, για να εκμεταλλευτεί τις νέες τάσεις και να διασφαλίσει μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, κάτι που απαιτεί στρατηγική επέκταση σε νέες, εξειδικευμένες αγορές.
Για τη Σκιάθο, το 2025 ήταν μια χρονιά με θετικό πρόσημο, πράγμα που δημιουργεί προσδοκίες για το μέλλον και ταυτόχρονα συγκεκριμένους προβληματισμούς.
Είναι βασικό κάποιος να μνημονεύσει τη συστηματική δουλειά που προφανώς γίνεται στον τόπο μας και φέρνει τα αποτελέσματα αυτά. Μόνο του τίποτα δεν προκύπτει. Οι βασικοί πυλώνες που οδηγούν την θετική αυτή τάση που αποτυπώθηκε τη χρονιά που έκλεισε, είναι από τη μια η δουλειά και η επένδυση που γίνεται από τον Δήμο Σκιάθου στο κομμάτι της τουριστικής προβολής του τόπου και από την άλλη η συστηματική και συνεχιζόμενη επένδυση των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό τοπικά. Η αναβάθμιση των παρεχομένων υπηρεσιών και η φιλοξενία υψηλού επιπέδου που παρέχεται δημιουργούν μια αυξανόμενη ροπή επισκεπτών αφενός στο να προωθούν τον προορισμό στο κύκλο τους αλλά και οι ίδιοι να θέλουν να τον ζήσουν ξανά. Στο κομμάτι των εσόδων όμως, η συνεχώς μειούμενη μέση διάρκεια παραμονής όσο και το όχι επαρκώς αυξανόμενο ADR προβληματίζουν τον κλάδο μας.
Είναι ουτοπιστικό φυσικά να αναμένουμε τους ίδιους ρυθμούς αύξησης των αφίξεων τοπικά στο διηνεκές, και δε θα πρέπει να μας παραξενέψει αν η τάση αυτή κάποιες χρονιές στο μέλλον αντιστραφεί. Παρότι δείχνει ότι υπάρχουν τα δωμάτια να φιλοξενηθεί περισσότερη κίνηση, άλλες υποδομές σε κρατικό και τοπικό επίπεδο μπορεί να μην είναι επαρκείς ώστε να συνεχίσουν οι επισκέπτες αυτοί να φεύγουν με θετικές εμπειρίες.
Σε σχέση με το 2024, είχαμε 8,9% περισσότερες αφίξεις στο νησί μας. Κύριος οδηγός για την αύξηση αυτή ήταν οι επισκέπτες που ήρθαν με το πλοίο που ήταν κατά 13,7% αυξημένοι σε σχέση με την περασμένη χρονιά. Και το αεροδρόμιο δεν πήγε άσχημα σημειώνοντας μια αύξηση της τάξης του 5,5% σε σχέση με το 2024 και ανοίγοντας και νέες αγορές.
Η θετική εικόνα της φετινής σεζόν αποτυπώνεται καλύτερα οπτικά συγκρινόμενη με το παρελθόν όπου δείχνει τόσο την χρονική της επέκταση όσο και την ποσοτική.
Τον Απρίλιο, το Flight Data Tracker του INSETE είχε δώσει στη δημοσιότητα τις προγραμματισμένες θέσεις ταξιδιωτών για το αεροδρόμιό μας. Σε σχέση με αυτές, τελικά υλοποιήθηκαν 10,3% λιγότερες διεθνείς και 18,3% λιγότερες εγχώριες. Το υψηλό κόστος καθώς και η διασύνδεση μόνο με το αεροδρόμιο των Αθηνών σε συνδυασμό με την τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση με το Μαντούδι οδήγησαν το αποτέλεσμα αυτό. Διαφαίνεται ξεκάθαρα πλέον η ανάγκη να προκύψει διασύνδεση με άλλα αεροδρόμια και προφανώς να δούμε τι κρατάει τις τιμές σε σχετικά υψηλά επίπεδα.
Για πρώτη φορά η Ένωσή μας ανέλυσε με συγκεκριμένη μεθοδολογία και το ποσοστό των επισκεπτών που αφικνείται στο αεροδρόμιο και προωθείται στα άλλα δυο γειτονικά νησιά. Το ποσοστό αυτό, μετριέται στο 25,8% για το 2025. Το αεροδρόμιό μας προφανώς και οφείλει να εξυπηρετεί όλα τα νησιά των Σποράδων. Μάλιστα κανείς θα περίμενε το ποσοστό αυτό να είναι και μεγαλύτερο. Από την άλλη, παρότι κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι σχεδόν το 30% των αεροπλάνων που κατεβαίνουν στο νησί, και δημιουργούν την όποια όχληση, δεν συνεισφέρουν στο οικονομικό αποτέλεσμα του νησιού, παραβλέπει ότι το κοινό αυτό αποτελεί μια ακόμα ευκαιρία: Ευκαιρία για να διαφημιστεί η Σκιάθος ή και ακόμα να προκύψει θετικό οικονομικό πρόσημο μέσα από έξυπνες παρεχόμενες υπηρεσίες ή και αγορές.
Από μια αναφορά στο τι έρχεται το την επόμενη χρονιά, δεν θα μπορούσε κανείς να μην διαπιστώσει σημαντική έλλειψη υποδομών σε πολλά επίπεδα. Για ένα νησί, η βασικότερη των υποδομών είναι η διασύνδεση με την ενδοχώρα. Η από νωρίς ανακοινωμένη και το δυνατόν τακτικότερη διασύνδεση τόσο από αέρα όσο και από θάλασσα. Αν σήμερα ήθελε κάποιος να προγραμματίσει τις διακοπές του στη Σκιάθο το μόνο σίγουρο ακτοπλοϊκό δρομολόγιο που θα έβρισκε είναι αυτό το πρωί από το Βόλο. Ακόμα και από αέρα να ήθελε να έρθει ίσως καταλάβαινε ότι το εισιτήριο από Αθήνα για Σκιάθο είναι 100 Ευρώ πιο ακριβό από το αντίστοιχο για Ίμπιζα την εβδομάδα του δεκαπενταύγουστου…
Κάτι ακόμα το οποίο ακουμπάει δυστυχώς όλη τη χώρα, είναι και οι γενικότερες υποδομές και συνθήκες ταξιδιού για τον επισκέπτη από το εξωτερικό. Το άνω του ενός μήνα κλείσιμο των δρόμων από τους αγρότες είναι βέβαιο ότι πέρα από την καταστροφή που έχει άμεσα φέρει για τον κλάδο μας στους χειμερινούς προορισμούς, θα μας συντροφεύει και τη θερινή περίοδο αφού ταξιδιώτες δεν θα επιλέξουν να κινηθούν σε μια χώρα που ανα πάσα στιγμή μπορεί να βρουν εμπόδια στις διακοπές τους.
Το ίδιο -και ακόμα χειρότερο- το πρόσφατο κλείσιμο του εναέριου χώρου μας χωρίς να δοθεί επαρκής εξήγηση τόσο για το κλείσιμο όσο και για το άνοιγμα. Οι επιπτώσεις για το αν κάτι τέτοιο ξαναγίνει μέσα στη σεζόν θα είναι ανυπολόγιστες. Ακόμα όμως και με αυτό είναι βέβαιο ότι για τους tour operator η Ελλάδα δεν είναι ένας Worry Free προορισμός και αυτό θα είναι παράξενο αν δεν αποτυπωθεί στα νούμερα. Ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία ανακοινωμένη κίνηση από ΕΟΤ ή Υπουργείο Τουρισμού για το θέμα ώστε να διασφαλιστεί το τουριστικό μας προϊόν σε σχέση με το συμβάν. Κάποιος προγραμματισμός ή κάποιο έστω διάβημα το οποίο τόσο για ουσιαστικούς όσο ακόμα και για ψυχολογικούς λόγους ο κλάδος μας θα περίμενε. Στη κακοκαιρία είναι σημαντικό οι επιβάτες να βλέπουν και να καταλαβαίνουν ότι ο καπετάνιος έχει τον έλεγχο.
Οι προκλήσεις για το 2026 δεν σταματούν στο παραπάνω. To Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) ανακοίνωσε πριν λίγες μέρες την ημέρα φορολογικής ελευθερίας για τους μισθωτούς στην Ελλάδα να είναι στις 177 ημέρες. Η Ένωσή μας έχτισε μια ανάλυση βασισμένη στην ίδια μεθοδολογία ώστε να εντοπίσει την ημέρα φορολογικής ελευθερίας για τα ξενοδοχεία. Σύμφωνα με αυτή, ένα ξενοδοχείο χρειάζεται αντίστοιχα 134 ημέρες για να απελευθερωθεί φορολογικά. Το νούμερο αυτό είναι από τα πιο μεγάλα σε σχέση με τους περισσότερους κλάδους που αναλύσαμε στην Ελλάδα. (π.χ. Εστίαση 110 μέρες, Εμπόριο 88 μέρες) Ταυτόχρονα είναι σημαντικά πιο αυξημένο από άλλες χώρες που μας ανταγωνίζονται (π.χ. Ισπανία 107 μέρες, Πορτογαλία 83 μέρες). Στο πιο κάτω διάγραμμα απεικονίζεται η χρονική εξέλιξη της τυπικής ανόδου των ημερών για ένα ξενοδοχείο 4 αστέρων στην Ελλάδα.
Κύριος οδηγός δεν είναι ο φόρος επιχειρήσεων αλλά κυρίως τα τουριστικά/περιβαλλοντικά τέλη που ολοένα και αυξάνονται. Προφανώς για επιχειρήσεις οι οποίες λειτουργούν όλο το χρόνο, αυτές οι αλλαγές στο αρχικό τους επιχειρηματικό πλάνο μπορεί και να μπορούν να χωνευτούν. Σε μια αγορά όμως που διέπεται από εποχικότητα το ρίσκο γίνεται προφανές.
Όμως οι προκλήσεις για το 2026 δεν τελειώνουν εκεί. Τόσο η Σκιάθος όσο και η Ελλάδα γενικότερα έχει μεγάλη έκθεση στην Ευρωπαϊκή -και μόνο- αγορά. Μια αγορά που δεν είναι στις καλύτερες ημέρες της οικονομικά και που με τη πρώτη κρίση έχει δείξει ότι το πρώτο που κόβει είναι τα ταξίδια. Και οι κρίσεις δεν έχουν σταματήσει να προκύπτουν. Έχουμε αργήσει τόσο σαν προορισμός όσο και σα χώρα να ξεκλειδώσουμε άλλες αγορές ώστε να έχουμε κάποια μαξιλάρια ασφαλείας. Οι αγορές αυτές για να ξεκλειδώσουν χρειάζονται τόσο marketing όσο και επένδυση σε νέες υποδομές τοπικά.
Η έλλειψη επαρκών ελέγχων και πλαισίου λειτουργίας στο τομέα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, συνεχίζεται. Έχοντας αριθμό δωματίων άμεσα συγκρίσιμο με τα ξενοδοχεία, πως θα μπορέσει κάποιος να ισχυριστεί πορεία για βιώσιμο τουρισμό, ειδικά εκεί που μετράει, στα μικρά μέρη; Για παράδειγμα τα ξενοδοχεία μπορεί να υποχρεούνται σε ανακύκλωση αλλά αν ένας αντίστοιχος αριθμός δωματίων στον εκάστοτε τόπο δεν το κάνει και δεν ελέγχεται, δεν πάμε πουθενά. Φυσικά, έχοντας τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης συγκρίσιμες τιμές με τα ξενοδοχεία, είναι και στο χέρι μας σαν ξενοδόχοι να κερδίσουμε πίσω τους επισκέπτες αυτούς στα ξενοδοχεία. Στις διακοπές τους, αξίζουν να έχουν κάποιες περισσότερες ανέσεις, παροχές και πολυτέλειες. Επίσης την ποιότητα που μόνο ένα ελεγχόμενο κατάλυμα δύναται να παρέχει.
Βασική πρόκληση για το 2026 θα είναι και πάλι το εργατικό δυναμικό. Ο τουρισμός θα πρέπει να είναι συνειδητή επιλογή καριέρας για τους νέους. Η Ένωσή μας στρατηγικά θα συνεχίσει να ασχολείται με την νεολαία του νησιού και να προσπαθεί να τις χτίσει τις αξίες της φιλοξενίας. Να την παρακινήσει να αγαπήσει τον κλάδο και να την κάνει να σκέφτεται καινοτόμα και δημιουργικά. Μόνο έτσι θα γίνει βιώσιμος στο διηνεκές ο κλάδος. Με καινοτομία, μεράκι και θετική διάθεση που μόνο οι νέοι άνθρωποι μπορούν να φέρουν.
O τουρισμός μπορεί να δώσει τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Σκιάθο ακόμα περισσότερα. Για να ξεδιπλώσει το πραγματικό του δυναμικό θα πρέπει να τον χειριστούμε σαν αυτό που είναι: η πρώτη και βασική βιομηχανία του τόπου μας. Χρειάζεται υποδομές, υψηλού επιπέδου παροχή υπηρεσίας, εξωστρέφεια και το βασικότερο: χαμόγελο και θετική διάθεση απέναντι σε αυτόν που πληρώνει τον λογαριασμό. Τον επισκέπτη.
Σύσσωμη η διοίκηση της Ένωσής μας, και εγώ προσωπικά, ευχόμαστε ένα 2026 καλύτερο σε όλα τα επίπεδα. Ένα 2026 που θα ανταποδώσει και θα ανταμείψει τους κόπους, τις επενδύσεις και τις θυσίες όλων τα περασμένα χρόνια. Σαν ξενοδόχοι είμαστε μέρος της ραχοκοκαλιάς της εθνικής μας οικονομίας. Το επίπεδο των υπηρεσιών που παρέχουμε, έχει αναβαθμιστεί τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια που πρέπει να νιώθουμε υπερήφανοι για τα όσα έχουμε πετύχει.
Περήφανοι πρέπει να νιώθουμε και για το μεράκι με το οποίο συνεχίζουμε την κληρονομιά που παραλάβαμε σε σχέση με την φιλοξενία. Την παγκοσμίως γνωστή ελληνική φιλοξενία. Το βασικό μας trademark σαν βιομηχανία.
Σαν Ένωση θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε δίπλα σας, προσπαθώντας να είμαστε χρήσιμοι όποτε αυτό χρειάζεται διαφυλάσσοντας τα μέλη μας, το τουριστικό προϊόν και τόπο μας.
Καλή χρονιά!
