Του Γιώργου Σανιδά
Αν φτάσει κανείς στην πανέμορφη πλατείαμε τα αιωνόβια πλατάνια του γραφικού χωριού Λαύκος στο νότιο Πήλιο και μπει στο παλιότερο καφενείο-επιχείρησητης Ελλάδας αλλά και όλων των Βαλκανίων, του Μανώλη Φορλίδα (έβδομη γενιά),που λειτουργεί αδιάλειπτα εκεί από το 1785,θα δει, μεταξύ άλλων φωτογραφιών και εκθεμάτων, ένα κάδρο όπου βρίσκονται πλάι-πλάι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης με τον Εβαρίστο ντε Κίρικο.
Ο πρώτος λέγεται πως στα χρόνια του περνούσε αραιά και που από το καφενείο όταν ταξίδευε από τη Σκιάθο για το Βόλο και αναγκαζόταν να περάσει τη νύχτα του στο Χάνι από πάνω του, για να συνεχίσει με το ξημέρωμα την πεζοπορία ως τη Μηλίνα και εκεί να βρει καΐκι για το Βόλο.
Ο δεύτερος, Εβαρίστο ντε Κίρικο(1841-1905) ο Ιταλός μηχανικός που σχεδίασε και κατασκεύασε το σιδηροδρομικό δίκτυο της Θεσσαλίας στη δεκαετία του 1880 ενώνοντας τη Λάρισα με το Βόλο αλλά και το περίφημο τραινάκι του Πηλίου, πιθανόν να περνούσε επίσης από εκεί.
Ο Εβαρίστο είναι και ο πατέρας του διάσημου υπερρεαλιστή εικαστικού Τζιόρτζιο ντε Κίρικο που γεννήθηκε στο Βόλο το 1888 και η φήμη του εξακολουθεί ν’ απλώνεται παντού.Ο Τζόρτζιο μάλιστα,τo1926 δημιούργησε τον αινιγματικό πίνακα με τον τίτλο ”Il Figliol prodigo”(ο άσωτος υιός) όπου ο σκυμμένος πατέρας μοιάζει με τον Παπαδιαμάντη**.
Ας επανέλθουμε όμως στο ιστορικό καφενείο του Λαύκου. Δεν γνωρίζουμε τίνος ήταν η ιδέα της συνεύρεσης στο κάδρο του καφενείου του θιασώτη του πολιτισμού της γαλήνης και της αταραξίας, Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, με τον υπέρμαχο της κίνησης και οραματιστή του νέου κόσμου Εβαρίστο ντε Κίρικο. Το σίγουρο πάντως είναι πως θα είχε τεράστιο ενδιαφέρον αν κάποιος μπορούσε να μας μεταφέρει τις υποτιθέμενες κουβέντες τους στο αρχαίο μαγαζί όπου κάθονται κι οι δυο μαζί απολαμβάνοντας τον καφέ τους εν ειρήνη…
Ίσως σ’ αυτή την ειρηνική-αρμονική συνύπαρξη της απραξίας με την κίνηση, που έχει ως κοινή συνισταμένη την ισορροπία και το μέτρο, να κρύβεται το μυστικό της πορείας την οποία πρέπει ν’ ακολουθήσει ο κόσμος μας προκειμένου να υπάρχει και στο μέλλον…
Σημειώσεις:
*πρώτη δημοσίευση στην Εφημερίδα Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας
**Οι συμβολισμοί του πίνακα και η σχέση του με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, αποτυπώνονται στο εξαίρετο άρθρο της NICOLΕLΕBRIS με τον τίτλο: ‘Ο Παπαδιαμάντης του Ντε Κίρικο, η αρχαιότητα και οι μύθοι- Η σύγχρονη Ελλάδα με το βλέμμα του Τζιόρτζιο ντε Κίρικο ‘’ (περιοδικό Τhe books’ journal, τεύχος 43, 2014)







