Υπάρχουν 4 βασικές περίοδοι νηστείας κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους.
Αρχικά, συναντάμε τη νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, έπειτα τη νηστεία των Αγίων
Αποστόλων, ακολουθεί η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου (της Παναγίας) και τον τελευταίο
μήνα του έτους η νηστεία των Χριστουγέννων.
Η εβδομάδα της Τυρινής -που μόλις διανύσαμε- είναι η τελευταία εβδομάδα του
Τριωδίου (Απόκριες) κατά την οποία καλούμαστε να απέχουμε απο το κρέας, ενώ
επιτρέπεται η κατανάλωση αυγών, τυριών, γαλακτοκομικών και ψαριού. Αποτελεί μία μικρή
προετοιμασία του ατόμου για την είσοδο στη Μεγάλη Νηστεία, η οποία ξεκινάει από την
ημέρα της Καθαράς Δευτέρας και τελειώνει με την Κυριακή των Βαίων (τη συγκεκριμένη
μέρα καθώς και την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, την 25η Μαρτίου, τρώμε
ψάρι). ‘Επειτα ακολουθεί η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας -για την πλήρη κάθαρση
ψυχής και σώματος- και διαρκεί μέχρι την ημέρα της Ανάστασης του Κυρίου (Κυριακή του
Πάσχα).
Η Νηστεία αποτελεί μία ατομική-προσωπική δοκιμασία του ανθρώπου, κατά την οποία
καλείται να “εκπαιδεύσει” την υπομονή-επιμονή του, την εγκράτεια του και την αποχή του
κυρίως απο το κρέας, για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Απο αυτή τη διαδικασία
μπορούν να εξαιρεθούν κάποιες ομάδες ανθρώπων π.χ. ασθενείς, βρέφη, μικρά παιδιά,
έγκυες-θηλάζουσες. Η Νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ακολουθεί απόλυτα το
πρότυπο της μεσογειακής διατροφής καθώς είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά,
δημητριακά ολικής, ξηρούς καρπούς, ελιές, όσπρια, λαδερά, θαλασσινά και ελαιόλαδο.
Επίσης, είναι μία διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και προάγει την κατανάλωση
λιγότερων κορεσμένων-βλαβερών λιπαρών. Όλη αυτή η ποικιλία τροφών προάγουν όχι
μόνο την σωματική, αλλά και την ψυχική υγεία και ταυτόχρονα βοηθούν τον οργανισμό μας
να αποβάλει διάφορα κατάλοιπα και τοξίνες. Η αφθονία σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά
που λαμβάνουμε κυρίως απο φρούτα και λαχανικά, βοηθούν στην ενίσχυση του
ανοσοποιητικού μας συστήματος, θωρακίζουν την υγεία μας και μας κάνουν λιγότερο
ευάλωτους σε ασθένειες. Άλλα οφέλη της Νηστείας είναι:
- πρόληψη από διάφορες μορφές καρκίνου πχ. γαστρεντερικού συστήματος
- πρόληψη από καρδιαγγειακές παθήσεις
- πρόληψη από εγκεφαλικά επεισόδια
- καλύτερη υγεία του εντέρου και αποφυγή δυσκοιλιότητας
- αποτοξίνωση νεφρικού και πεπτικού συστήματος
- χαμηλότερος κίνδυνος νόσησης απο διαβήτη τύπου 2 (καθώς προάγει την
κατανάλωση προιόντων ολικής αλέσεως) - χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και εξασφάλιση μακροζωίας
Αν αναρωτιέστε ακόμη τι θα τρώτε; ή ότι η διατροφή χωρίς κρέας δε σας
χορταίνει; ή ότι τα λαχανικά και τα φρούτα είναι βαρετά; υπάρχουν άπειρες νηστίσιμες
συνταγές και αν γίνουν οι κατάλληλοι συνδυασμοί, όχι μόνο πετυχαίνουμε τον κορεσμό,
αλλά δεν πρόκειτε να λείψει κανένα θρεπτικό συστατικό απο τη διατροφή μας.
Πολύ καλές επιλογές για μεσημεριανό-κυρίως γεύμα στη νηστεία είναι: μπιφτέκια
λαχανικών μαζί με νηστίσιμο τυρί, γιουβέτσι με γαρίδες, ταχινόσουπες, χταπόδι με κοφτό
μακαρονάκι, ψητά λαχανικά μαζί με ψητά μανιτάρια και ψητή γλυκοπατάτα ή πατάτα,
μακαρόνια με κιμά σόγιας, μπιφτέκια οσπρίων όπως φαλάφελ ή μπιφτέκια απο φακές,
διάφορα ριζότα λαχανικών με θαλασσινά, σαλάτες οσπρίων με ρύζι ή πλιγούρι, φακόρυζο,
ρεβιθόρυζο, φρικασέ με μανιτάρια, τραχανάς νηστίσιμος μαζί με νηστίσιμο τυρί/ταχίνι κ.α.
Όλα τα φαγητά καλό θα είναι να συνοδεύονται με σαλάτα απο φρέσκα, βραστά (όπως
παντζάρια, μπρόκολο, κουνουπίδι, χόρτα) ή ψητά λαχανικά
Όσον αφορά τις επιλογές για το πρωινό γεύμα σας, μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα
σε: φυτικό γάλα (αμυγδάλου, σόγιας, βρώμης) με δημητριακά ή νιφάδες βρώμης μαζί με
σταφίδες ή κάποιο φρούτο, φυτικό τυρί μαζί με κράκερς και 1 μπανάνα, φρυγανιές ολικής
με ταχίνι και μέλι μαζί με 1 φυσικό χυμό πορτοκάλι, 1 φέτα ψωμί ολικής μαζί με ένα κομμάτι
χαλβά χωρίς ζάχαρη και 1 μήλο ή μάνγκο.
Το βραδινό γεύμα σας, θα πρέπει να είναι πιο ελαφρύ απο το μεσημεριανό, καθώς
αποτελεί το τελευταίο βασικό γεύμα της ημέρας. Μερικά παραδείγματα βραδινού είναι:
φρέσκια πράσινη σαλάτα με γαρίδες, καλαμπόκι και κρουτόν, τυρί νηστίσιμο σε τορτίγια
ολικής μαζί με ψιλοκομμένα λαχανικά, νηστίσιμο γιαούρτι με καρύδια-μέλι-κανέλα και
φρούτο, σαλάτες οσπρίων, σούπα λαχανικών με τραχανά και τυρί νηστίσιμο.
Εξίσου αρκετές επιλογές υπάρχουν για τα ενδιάμεσα σνακ σας. Για παράδειγμα
σπιτικές μπάρες με ταχίνι-μέλι-κράνμπερι, mix ξηρών καρπών με αποξηραμένα φρούτα,
κριτσίνια πολύσπορα ή κρακεράκια με φυτικό κίτρινο τυρί, φρούτο μαζί με 1 μικρό κομμάτι
χαλβά, φρούτο μαζί με νηστίσιμα μπισκότα, φέτες μήλου με ταχίνι ή αμυγδαλοβούτυρο
μέλι-κανέλα, μπανάνα με 1 χούφτα αμύγδαλα, 1 μικρό παστέλι μαζί με φρούτο και 1 ζεστό
τσάι βοτάνων.
Συνοψίζοντας, η περίοδος της Νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι μία
ευκαιρία να βελτιώσουμε τις διατροφικές μας συνήθειες,να εντάξουμε στην καθημερινότητά
μας περισσότερα φρούτα και λαχανικά, να αποτοξινώσουμε τον οργανισμό μας και να
βελτιώσουμε τη ψυχική μας διάθεση και την υγεία μας προς το καλύτερο. Όταν όλες οι
τροφές της Νηστείας χρησιμοποιούνται με σύνεση και μέτρο, θα επωφεληθούμε απο τα
θρεπτικά τους συστατικά και δε θα λείψει τίποτα απο τον οργανισμό μας. Τέλος, τα φυτικά
τρόφιμα, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα λαδερά έχουν λιγότερες θερμίδες απο τις ζωικές
τροφές, επομένως μπορούν να συμβάλουν και σε μία επιθημητή απώλεια βάρους.
Με εκτίμηση,
Η διαιτολόγος-διατροφολόγος
ΑΓΓΕΛΙΚΗ Α. ΣΑΡΡΗ
Σκιάθος, 22/02/2026
