Του Γιώργου Σανιδά
Στην Αγία Τράπεζα της εκκλησίας στον Αη Γιαννάκη βρισκόταν σημαντική μαρμάρινη πλάκα -που σώζεται εντοιχισμένη εξωτερικά του ναού της Παναγίας Λιμνιάς- με αφιερωματική επιγραφή στον αυτοκράτορα Αδριανό (117-138 μ.Χ) και την υπογράφει Αθηναίος ειδωλολάτρης αρχιερέας. Η δε εκκλησία ολόκληρη ‘’γλίστρησε’’ κατά πως εικάζεται, στη θάλασσα μετά τους σφοδρούς κανονιοβολισμούς του Τοπάλ Πασά το 1823 στη ‘’μάχη της Σκιάθου’’…
– Το δεύτερο καντηλάκι, στην αρχή απ’ το ακρωτήρι με τις Πλάκες, είναι αφιερωμένο στον ΤΙΜΙΟΝ ΣΤΑΥΡΟΝ και ερευνάται μήπως εκεί άφησε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός κάποιο σταυρό, όπως συνήθιζε στα μέρη που επισκεπτόταν, όταν πέρασε από το νησί κατά τη δεύτερη ιεραποστολική του περιοδεία (1763-1770) κατεβαίνοντας από το Άγιο Όρος.
-Ο Παπαδιαμάντης φυσικά αναφέρει πολλές φορές τη συνοικία στο έργο του και εκτενέστερα στο διήγημα ‘Ο ΒΑΡΔΙΑΝΟΣ ΣΤΑ ΣΠΟΡΚΑ’:
‘’Εἰς μῆκος πεντακοσίων βημάτων πρὸς τὸ πέλαγος ἐξηπλοῦντο, προκύπτουσαι ἀπὸ τῆς ἀκτῆς, οἱ Πλάκες, μακρὸς λαιμὸς ἐντὸς τῆς θαλάσσης, ἀπολήγων ἔνθεν καὶ ἔνθεν εἰς τὸν Μεγάλον Κάππαριν, εἰς τὸν Μικρὸν Κάππαριν, εἰς τὸν Μύτικα, καὶ εἰς τὸ μονῆρες καὶ πελαγωμένον Κατεργάκι…’’
Ἀπὸ τὸ ἓν μέρος τῶν Πλακῶν, ἔκειτο ἡ Σπηλιά, ἐσοχὴ τοῦ βράχου πρὸς τὴν ξηρὰν ὑπεράνω τοῦ ὁποίου ἐκρέμαντο ὡς ἐναέρια τὰ σπιτάκια τῆς φτωχολογιᾶς, ἀραδιασμένα, εὔρυθμα ἐν τῇ ἀταξίᾳ, πάλλευκα ἀπὸ ἄφθονα ἀσβεστώματα…
Ἀνάμεσα εἰς τὲς Πλάκες καὶ εἰς τὴν Σπηλιά, πρὸς ἀνατολάς, εὑρίσκετο ὁ ἀρσανὰς τῶν Μαθιναίων, παλαιὸν κτίριον, τρίπατον, παραπλήσιον μὲ τοὺς μοναστηριακοὺς ἀρσανάδες τοῦ Ἁγίου Ὄρους…
Σύρριζα εἰς τὸν βράχον, ἀπ᾽ ἐπάνω ἀπὸ τὸν ἀρσανὰν τοῦ γερο-Μαθινοῦ, ἦτο κτισμένον καὶ τὸ σπιτάκι τῆς γριᾶς Σκεύως τῆς Γιαλινίτσας…’’
-Στα νεώτερα χρόνια αξιοσημείωτος είναι και ο ταρσανάς των αδελφών Καρούλια που ήταν πάνω στο βράχο και τις βάρκες που έφτιαχναν εκεί τις κατέβαζαν με παλάγκο στη θάλασσα. Επίσης, σημαντικό τέκνο της γειτονιάς υπήρξε ο αντιστασιακός κατά την Κατοχή και διακεκριμένος γιατρός στη συνέχεια, Αργύρης Μπισακός (1922- 2007), που το όνομά του στο νησί είναι ταυτισμένο με την ψυχική περίθαλψη των ηλικιωμένων στην κλινική του στο Βόλο.
Σήμερα, στο έμπα της συνοικίας κι απέναντι απ’ την επάνω είσοδο στης ‘Κοκκώνας το σπίτι’, εμπνέεται ο γνωστός μουσικοσυνθέτης Αντωνης Μιτζελος …
