Του π. Αλέξ. Δημ. Κανταράκια Canberra, Australia.
Κυριακή 31 – 3 – 1996
Τρίτη 31- 3 – 2026
30 ολόκληρα χρόνια πέρασαν από την εκδημία του μακαριστού ηγουμένου
της Ι. Μονής των Κολλυβάδων
π. Γερασίμου Προκ. Ζούρα.
Υπό του π. Αλεξάνδρου Δημ. Κανταράκια
Θέλω με πολύ αγάπη,
ανυπόκριτο σεβασμό,
νόστος και άλγος,
να φέρω στην θύμηση,
αυτών που θα διαβάσουν την παρούσα,
την μνήμη ενός ξεχωριστού και σπουδαίου ανθρώπου ο οποίος εχρημάτισε καθηγούμενος της Ι. Μ. του Ευαγγελισμού για 39 ολόκληρα χρόνια ( 1957 – 1996)
και σημάδεψε με την παρουσία του και την επιβλητική του μεγαλοπρέπεια και ιεροπρέπεια την Σκιάθο για πολλές δεκαετίες.
Οι έχοντες περί την ηλικία των 40 ετών
και κάτω δεν τον έζησαν,
ούτε είχαν την δυνατότητα να τον γνωρίσουν.
Ίσως ξέρουν ότι πολλούς απ αυτούς τους βάπτισε,
ή προσευχήθηκε,
μνημονεύοντας τους σε κάποια θεία λειτουργία.
Εμείς όμως οι μεγαλύτεροι,
τον γνωρίσαμε και τον αγαπήσαμε και είχαμε την δυνατότητα να μας διδάξει
τα της πίστεως πράγματα.
Είχαμε την ευλογία και την τιμή να πιστέψει
σε μας,
να μας εμπιστευθεί,
και να μας υποστηρίξει όταν δοκιμαζόμασταν ανηλεώς από “επαγγελματίες ευλαβείς.” της νήσου.
Όποιος λοιπόν επιθυμεί να γνωρίσει
έναν άγνωστο αλλά σπουδαίο κληρικό,
ας συνεχίσει την ανάγνωση,
όποιος του είναι αδιάφορο το θέμα,
ας κατευθυνθεί προς κάτι άλλο
πιο ενδιαφέρον.
Ο π. Γεράσιμος γεννήθηκε το έτος 1913.
Ήταν στην καταγωγή Αθηναίος
και συγκεκριμένα γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα του παιδικά χρόνια στην περιοχή του Μεταξουργείου.
Οι γονείς του ονομάζονταν Προκόπιος και Χρυσούλα.
Ο πατέρας του “έφυγε” νωρίς και μεγάλωσε ορφανός από πατέρα.
Η μητέρα του εργάζονταν σε νοσοκομεία ώστε να εξασφαλίζει τα αναγκαία προς το ζήν για το μικρό τότε Νικόλαο – Νίκανδρο.
Όταν έφυγε κι αυτή,
συνδέθηκε με τον μακαριστό Μητροπολίτη Καρυστίας και Σκύρου και μετέπειτα Χίου Παντελεήμων Φωστίνη ( 1888 – 1962 )
Ο Μητροπολίτης αυτός,
ίδρυσε ώς γνωστόν το “τάγμα του Αγίου Παντελεήμονος” με σπουδαίο φιλανθρωπικό έργο τα δύσκολα εκείνα χρόνια και βοήθησε πολλούς που είχαν ανάγκη συμπαράστασης και φιλανθρωπίας.
Ο π. Γεράσιμος απέφευγε συστηματικά
να μιλά για γεγονότα της ζωής του.
Δεν ήθελε να τα θυμάται.
Έκρυβαν πόνο και φτώχεια.
Μάθαινες γιαυτά είτε τυχαία,
είτε όταν για άλλα θέματα,
γνωστοποιούσε και δικά του.
Θυμάμαι πως την Μεγάλη Βδομάδα απέφευγε μετά φανατισμού να φορά πένθιμη στολή.
Του έλεγα ( μαθημένος εγώ από τα καθιερωμένα )
“παπά Γεράσιμε γιατί δεν φοράς πένθιμη στολή τη Μεγ. Βδομάδα ;;
Γιατί δεν μ αφήνεις να στολίσω την Αγία Τράπεζα με πένθιμα” ??
Μετά από πολύ δική μου επιμονή και πίεση,
μου αποκάλυψε,
εν εξομολογήσει,
ότι :
“Δεν μπορώ να βλέπω πένθιμα.
Δεν αντέχω.
Έχω άσχημα βιώματα με τους αντάρτες όταν σκότωναν πολλούς και βρέθηκα σε τρομερή και άσχημη κατάσταση,
μέσα σε μία μέρα να πλένω και να θάβω θύματα τους.
Όταν λοιπόν βλέπω πένθιμα,
θυμάμαι αυτή μου την εμπειρία και αρρωσταίνω.
Θυμάμαι ακόμη τον πατέρα μου
και τη μάνα μου ….
Γιαυτό δεν θέλω.”
Σεβαστό.
Άσχημες εμπειρίες.
Μόνο αν τις ζήσεις,
τις κατανοείς.
Μα και σ´όλη του τη ζωή φορούσε
συνεχώς μόνο μία λευκή και απλή στολή.
Την ίδια και την ίδια.
Χειμώνα – Καλοκαίρι.
Και σε κάθε γιορτή.
Ήταν μια λιτή στολή που είχε πάνω της
την εικόνα της Αγ. Τριάδος.
Ούτε επιστήθιους σταυρούς έβαζε.
Όταν τον πίεζα και του έλεγα :
“Παπά μ,
είσαι ηγούμενος !!
Βάλε να σε καμαρώσουμε …”
Αυτός μου έλεγε :
“Το πετραχήλι μου έχει πάνω επτά σταυρούς .
Δεν είναι αρκετοί ” ??
Αλλά ούτε επιγονάτιο ποτέ φορούσε.
Εγώ πάλι του έλεγα ….
Εκείνος μου έλεγε :
“Ξέρεις ποια είναι η πραγματική διακονία
του παπά ??
Το να σκύβουμε το αυτί μας στο πόνο και στις αγωνίες των ανθρώπων.
Αυτό μας στολίζει.
Αυτό θα μας ρωτήσει ο Θεός.
Γιατί αν δεν σκύψουμε πάνω στο πόνο και στα προβλήματα του κόσμου,
τότε ΑΠΟΤΥΧΑΜΕ.
Άσε τα φρού – φρού !!
Αυτά είναι μόνο για τα μάτια των κληρικών.
Κανείς άλλος δεν τα προσέχει. ”
Ο π. Γεράσιμος ανέλαβε το μοναστήρι το 1957 μετά την παραίτηση – λόγω γήρατος – του μακαριστού π. Πολυκάρπου Χαδούλια
ο οποίος κι αυτός,
είχε αναλάβει το μοναστήρι μετά τον θάνατο του 26ου ηγουμένου π. Δαμιανού
Παρίση,
του οποίου η κατά σάρκα αδερφή,
Ελένη Παρίση,
ήταν γιαγιά του παππού μου Νικολάου Ευστ. Καραφέλα και η οποία τα τελευταία χρόνια της ζωής της,
αφού πέθανε ο σύζυγος της,
έγινε μοναχή στη μονή του Αγίου Χαραλάμπους με το όνομα Ευπραξία,
και την οποία περιγράφει στα δυό του διηγήματα ο Παπαδιαμάντης “ Φορτωμένα Κόκκαλα” και “ Λαμπριάτικος Ψάλτης”
Ο προκάτοχος λοιπόν του π. Γερασίμου,,
παραιτήθηκε από την ηγουμενία
( ήταν απλός μοναχός ) και επέστρεψε
στην γενέτειρα του Κύμη Ευβοίας.
Εκεί έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του,
συνεπικουρούμενος από κάποια γερόντισα, η οποία τον ακολούθησε από την Σκιάθο
για να τον φροντίζει.
Εκεί πέθανε και ετάφη.
Την μαρτυρία αυτή μου την γνωστοποίησε
ο νυν Μητροπολίτης Ειρηνουπόλεως
κ. Νίκανδρος,
ο οποίος όταν ήταν νέος κληρικός υπηρέτησε και γνώρισε τα πρόσωπα
αυτά,
γιατί και ο ίδιος κατάγεται από την κοντινή Κάρυστο.
Και μάλιστα μου είπε ότι τα οστά του
π. Πολυκάρπου Χαδούλια βρίσκονται
στο οστεοφυλάκιο της Κύμης.
Στα χρόνια του παπά Γεράσιμου το μοναστήρι ήταν φτωχό με πολλές ελλείψεις,
με μεγάλα κτηριακά προβλήματα και χωρίς
να υπάρχει ο σημερινός άνετος δρόμος πρόσβασης.
Οι παλιοί Σκιαθίτες και οι τουρίστες,,
ανέβαιναν κυρίως με τα μουλάρια
ή με τα πόδια από το μονοπάτι που ξεκινούσε από την ερειπωμένη εκκλησούλα του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτου ( πλατάνια – φούρνος Ντάνου )και μέσω της βρύσης
του “Σταμέλου” και του Άι Ταξιάρχη πήγαιναν στη Ι. Μονή.
Ο παπά Γεράσιμος λοιπόν ήταν αναγκασμένος να πέρνει την ασημένια μεγάλη και όμορφη εικόνα του Ευαγγελισμού και όπως μας έλεγε ο ίδιος,
γύριζε και έκανε έρανο
( δεκαετίες του ’70 και ’80 )
επί μέρες στα χωριά της βόρειας Εύβοιας,
για να μαζέψει ότι μπορούσε,
προς βοήθεια οικονομική.
Μάλιστα κάποιοι Σκιαθίτες τον λοιδορούσαν στο λιμάνι όταν τον έβλεπαν να φεύγει κρατώντας στα χέρια του την εικόνα
και τον κατηγορούσαν γιαυτό.
Βλέπετε αυτοί που έχουν γνώμες για την εκκλησία, είναι συνήθως, αυτοί,
που δεν έχουν καμία σχέση με την εκκλησία. Ανόητοι και μικροπρεπείς.
Σιγά σιγά ο δρόμος κατασκευάστηκε,
ο τουρισμός αυξήθηκε και το μοναστήρι άρχισε να έχει σχετική ευημερία.
Προσωπικότητες της πολιτικής,
δικαστικής,
οικονομικής,
και καλλιτεχνικής ζωής,
αλλά και ευσεβείς άνθρωποι του λαού,
άρχισαν να συρρέουν στη Ι. Μονή.
Ο παπά Γεράσιμος μόνο τον ηγούμενο
δεν παρίστανε.!!
Απλός με τους απλούς.
Φτωχός με τους φτωχούς.
Πανεπιστήμονας με τους μορφωμένους.
“Αμόρφωτος” με τους αμόρφωτους.
Νησιώτης με τους νησιώτες.
Αθηναίος με τους Αθηναίους.
Αμαρτωλός με τους αμαρτωλούς.
Επιεικής και χαμογελαστός σε όλους.
Ένιωθες ότι τον ξέρεις χρόνια,
κι ας τον έβλεπες για πρώτη φορά !!
Μίλαγε στον καθένα με το αλφαβητάρι
και τη γλώσσα που μιλούσε ο καθένας,
όχι όμως υποκριτικά,
αλλά κατεβαίνοντας στο επίπεδο του καθενός.
Και το έκανε αυτό από ασύλληπτη διάκριση, αγάπη και φιλανθρωπία,
ώστε να αισθάνεται ο καθένας που τον πλησιάζει άνετα και ότι έχει “χώρο να βγάλει τον πραγματικό του εαυτό και χαρακτήρα “
ότι μιλά με “δικό του άνθρωπο”
και δεν πρόκειται να κατακριθεί
ή απορριφθεί.
Ποτέ δεν βγάζεις τον αληθινό σου χαρακτήρα,
όταν βλέπεις ότι απέναντι σου έχεις κάποιον ψεύτικο και προσποιητό.
Τον μιμείσαι,
στην ουσία αποφεύγοντάς τον,
ώστε να κινδυνεύσεις όσο το δυνατόν λιγότερο.
Το γνώριζε αυτό ο π. Γεράσιμος.
Και επειδή ο χρόνος είναι πολύτιμος, “έσφαζε με τον μπαλτά” την προσποίηση.
Μία “ματιά” σε κοίταζε ΚΑΙ ΣΕ ΔΙΑΒΑΖΕ.
Είχε τόση εμπειρία ζωής που δεν του ξέφευγε τίποτε.
Πρίν μιλήσεις,
γνώριζε τί θα πείς !!
Πολλοί “ευσεβείς” το λένε “προορατικό”,
εγώ το λέω απλώς ”εμπειρία”.
Θυμάμαι σε μια αγρυπνία των Ταξιαρχών στο ξωκλήσι των ασωμάτων,
καθίσαμε δίπλα στη πηγή.
Αρχές Νοεμβρίου.
Δροσερή νύχτα.
Ο ουρανός κατάστερος,
ολόφωτος.
Κάπνιζε τσιγαράκι και έπινε καφέ.
Και γυρίζει,
κοιτώντας πάντοτε τον έναστρο ουρανό
και μου λέει:
” Θα ρθει καιρός,
που όλοι αυτοί που έχεις γνωρίσει θα
έχουν φύγει.
Και θα τους αναζητάς και θα λές :
“που είναι αυτός”,
που είναι ο άλλος”
Εγώ σ αυτή τη κατάσταση είμαι τώρα.
Γιατί οι πραγματικοί συγγενείς του κάθε ανθρώπου είναι η γενιά του ….
Όταν η γενιά του φύγει νιώθεις ξένος ….”
Τα χρόνια πέρασαν.
Και ο καιρός ήρθε.
Και πηγαίνω στο νησί και μετά πόνου βαθύτατου κι εγώ επαναλαμβάνω το :
“που είναι αυτός”
“που είναι ο άλλος”
Αλλά η θλίψη μου δεν έχει να κάνει τόσο
με τις γενιές που μεγάλωσα και έζησα
από μικρός και έφυγαν.
Αυτή άλλωστε είναι η βούληση του Δημιουργού.
Νόμος των ζώντων,
“ η εν τω τάφω (μία ημέρα) κατάθεσιν”
Η πικρή απογοήτευση μου,
έχει να κάνει με την σκληρή και απάνθρωπη πραγματικότητα,
όχι μόνο της νήσου,
αλλά ολόκληρης της χώρας.
( Δεν λέω ότι η γενιές που έφυγαν
ήταν οι καλύτερες.
Δεν λέω ότι ήταν άγιοι.)
Αλλά είχαν μια πολύ σπουδαία
και θεμελιώδη διαφορά με μας …..
Είχαν Μ Π Ε Σ Α. !!
Σήμερα ζεις την παράνοια και την
πονηριά. !!
Άλλα λένε.
Άλλα πιστεύουν.
Άλλα κάνουν.
Και οι σχέσεις,
παντός είδους πλαστές από νάιλον..
Χάθηκαν τα ΜΠΕΣΑ !!
Η για να το πω και αλλιώς,
δεν έχει μείνει άντερο.!!
Κι αν ο ΠΔιαμάντης έλεγε ευχόμενος:
“ας ήμουν βοσκός εις τα όρη ”
δυσαρεστημένος,
σήμερα φεύ !!
Τα βουνά γέμισαν βίλες και οι ποιμένες εξέλιπον !!
Άρχισε λοιπόν,
με την βοήθεια ευλαβών πιστών να φτιάχνει το μεγάλο ναό της Ζωοδόχου Πηγής.
Γιατί δεν τον άφησε,
-η πάντοτε εκτός τόπου,
αρχαιολογική υπηρεσία –
να φτιάξει το παλαιό κοιμητηριακό ναό
της Μονής.
Ομοίως περιποιήθηκε τα υπόλοιπα παρεκκλήσια που υπάγονταν στη Ι. Μονή.
Μεγάλη βοήθεια πρόσφερε στη Μονή και
ο μακαριστός Γιάννης Καλογιάννης ο
οποίος πρόσφερε εκατομμύρια δραχμές λίγα χρόνια πριν πεθάνει,
και αφαιρέθηκαν τα παλαιά ασβεστώματα που είχαν καλύψει όλο το ναό – καθολικό
της Μονής,
ομοίως αφαιρέθηκαν τα ασβεστώματα και από την όψη της κεντρικής εισόδου της Μονής,
καθώς και από τα κελιά του ηγουμένου,
και του παρεκκλησίου του Αγίου Δημητρίου
και συναρμολογήθηκαν ξανά με κατάλληλα υλικά προσφέροντας ασφάλεια,
ομορφιά και χρόνο στα τίμια αυτά σκηνώματα των πρώτων χορηγών και κτητόρων,
Ιωάννου και Ζωής Χ” σταμάτη.
Έκτοτε ο κάθε επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την άριστη και περίτεχνη τοιχοποιία τόσο του κεντρικού ναού,
όσο και των γύρω πανέμορφων κτισμάτων.
Ας σημειωθεί ότι όλη η πλακόστρωση τις πλατείας γύρω από τις τέσσερις πλευρές του καθολικού,
έγιναν με τα χρήματα που άφησε ο μακαριστός μετά θάνατον.
Θέλω να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία των τελευταίων στιγμών του Γέροντα.
Εις μνημόσυνον αυτού.
Τα τελευταία χρόνια είχε προβλήματα υγείας.
Το μοναστήρι έχει τρομερή υγρασία
το χειμώνα και την άνοιξη.
Στις Θ. Λειτουργίες και στις ακολουθίες
των χαιρετισμών οι τοίχοι τρέχουν νερό
απ την πολύ υγρασία.
Μαζεύεις ένα ποτήρι νερό μόνο απ την
εντοιχισμένη αγία Τράπεζα σε μία
μόλις ακολουθία.
Άλλωστε το μοναστήρι είναι χτισμένο
δίπλα σε ρέμα.
Δεν θέλει πολύ να αρρωστήσεις.
Αλλά και ο ίδιος στο κελί του ήταν
πάρα πολύ λιτός και αυστηρός.
Μία φορά που πήγα στο κελί του για
να του πάω φάρμακα,
είδα το ξύλινο κρεββάτι του,
το οποίο ήταν περί το 1 και μισό μέτρο.
Σοβάδες έπεφταν στο πρόσωπο του
απ την υγρασία.
Του έλεγα “πάτερ πως χωράς στο κρεββάτι αυτό,
εσύ ένας άνθρωπος σχεδόν 2 μέτρα !!
Τα πόδια σου αιωρούνται,
πως ξεκουράζεσαι ??
Έλεγε,
“Είμαι καλόγερος εγώ.
Δεν είμαι μή μου άπτου !!”
Τα τελευταία χρόνια που τον βλέπαμε ταλαιπωρημένο και κουρασμένο,
του λέγαμε να κατεβαίνει να ξεχειμωνιάζει στη πόλη και στη ζεστασιά
και να ξανανεβαίνει στη Μονή τις
Κυριακές και την άνοιξη για το Πάσχα.
“ Βρέ,
τρελαθήκατε που θα αφήσω εγώ το μοναστήρι …
( Και να σημειώσω και τούτο,
το να έβλεπες τον π. Γερασιμο
στη πόλη της Σκιάθου,
ήταν από μόνο του ένα γεγονός.
Μετρημένες οι επισκέψεις του στο χωριό,
σε αντίθεση με άλλες πραγματικότητες, όπου για να βρεις τον ηγούμενο στη μονή έπρεπε να τάξεις φανουρόπιτα !! )
Και το τέλος ήρθε συντομότερα …..
Ο πατήρ Γεράσιμος τέλεσε την τελευταία του Θεία Λειτουργία ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού. ( 25 – 3 – 1996 )
Μεγάλη εύνοια και ευλογία της “Κυράς” .
Έτσι πάντα αποκαλούσε τη Παναγία.
Μετά το εορταστικό γεύμα κατέβηκα στο σπίτι μας στο νησί.
Τον άφησα και ήταν η πρώτη φορά,
που τον άκουγα να τραγουδά παραδοσιακά – πατριωτικά τραγούδια.
Το απόγευμα ακούστηκε στο νησί
ότι εκτάκτως ο π. Γεράσιμος μεταφέρθηκε επειγόντως στο νοσοκομείο του Βόλου
με μεγάλη αιμορραγία.
Θυμάμαι πως απόρησα γιατί πριν από κάνα δυο – τρείς ώρες είμαστε στη τράπεζα.
Την επόμενη μέρα πήγα στο Βόλο και παρέμεινα κοντά του.
Το Σάββατο, 30 -3 – 1996,
όλη την ημέρα τον άκουγα,
συνεχώς με αγωνία να επαναλαμβάνει
μόνο δυό λέξεις:
“ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ”
Τίποτε άλλο.
Συνεχώς ξανά και ξανά.
Ιδού το πλάσμα φωνάζει τον Δημιουργό !!
Και την επόμενη ημέρα Κυριακή Έ των νηστειών,
στις 12.35 το μεσημέρι πάει να Τον συναντήσει !!
Διένυε το 83 έτος της ζωής του.
Τα μάτια του,
του τα “έκλεισε” η μακαριστή και αείμνηστη Αικατερίνη,
γυναίκα του Γιάννη Κυπαρισού,
μητέρα του εργολάβου Θοδωρή.
Το ίδιο έτος,,
εννιά μήνες μετά το θάνατο του,
χειροτονήθηκα διάκος.
Η “Κυρά” τα σχεδίασε όλα.
Ποιός μπορεί,
ποιος έχει την ευτυχία και τη θεοδώρητο εκείνη εμπειρία να συναντήσει τέτοιους κληρικούς στη ζωή του ??
Όταν τον έβλεπες,
έβλεπες την μεγαλοπρέπεια της απλότητας. !!
Υπάρχει μεγαλοπρέπεια και απλότητα
μαζί ??
Μα μόνο έτσι υπάρχει !!
Τί έχει περισσότερη δόξα και είναι το απόλυτο μεγαλείο ??
Να κάθεσε στο θρόνο σου,
ή
ενώ μπορείς να κάθεσαι σ αυτόν,
να επιλέγεις τη “φάτνη” ??
Έβλεπες την απόλυτη ιεροπρέπεια
πάνω του,
“νυμφευμένη” με την απλότητα !!
Υπάρχει ιεροπρέπεια και απλότητα μαζί ??
Μα μόνο έτσι η ιεροπρέπεια είναι ιεροπρέπεια !!
Κληρικός άλλων αιώνων,
άλλων εποχών,
που πάρα πολύ δύσκολα βρίσκει κανείς πλέον,
γιατί “ο παρών αιών,
ειν´ απατεών “
Κι αν τους βρείς !!
Αχ !!
Άν τους συναντήσεις !!
“Τρέφεσαι” απ την γλυκύτητα αυτών
των αυθεντικών ανθρώπων.
Γιατί γεύτηκαν και με τις πέντε τους αισθήσεις την “γλυκύτητα” της χάριτος
του Θεού,
γιαυτό και μπορούν να την μεταδώσουν
σ άλλους.
Δεν μπορείς ποτέ να δώσεις σε κανέναν,
οτιδήποτε,
αν προηγουμένως,
δεν το έχεις κάνει κτήμα σου.
Κι αν έχεις το θράσος και το τολμήσεις,
η προσπάθεια σου θα στεφθεί από πλήρη αποτυχία.
Γιατί η κάθε ανθρώπινη ψυχή,
έχει την δυνατότητα να δ ι ε ι σ δ ύ ε ι
και να “ ψ η λ α φ ί ζ ε ι “
τον εσωτερικό και πνευματικό κόσμο
της άλλης ψυχής
και επειδή έχουν και οι δύο θεία
προέλευση – καταγωγή και συ – γγένεια
δεν μπορούν παρά να κάνουν μεταξύ τους,
“ειλικρινή ( θέλουν δεν θέλουν ) διάλογο”
Έτσι,
αν η μία βρεί την άλλη ανακόλουθη,
ότι και να της λέει,
θα μπαίνει απ το δεξί και θα βγαίνει
απ το αριστερό ωτίον του υπηρέτη Μάλχου.!!
Ο π. Γεράσιμος ήταν γνωστός και φίλος
του π. Ιακώβου Τσαλίκη ο οποίος ήταν
την ίδια εποχή ηγούμενος στη Μονή του
Οσίου Δαυίδ στην βόρειο Εύβοια.
Απ τον έναν γνώρισα τον άλλον,
και έμαθα πράγματα απ τον έναν
για τον άλλο.
Έτσι όποτε πήγαινα στο π. Ιάκωβο,
του πήγαινα χαιρετισμούς από τον
παπά Γεράσιμο.
Τον Σεπτέμβρη λοιπόν του 1991
( δύο μήνες πριν κοιμηθεί, 21 / 11 )
ήταν η τελευταία φορά που είδα εν τη παρούση ζωή τον π. Ιάκωβο Τσαλίκη.
Συνόδευα τον επίσκοπο Ολύμπου με τέσσερα λεωφορεία προσκυνητών από
το νησί .
Στο εσπερινό της 15ης προς 16 του
μηνός Σεπτέμβρη,
( ανήμερα των γενεθλίων μου )
ο επίσκοπος Ολύμπου μου λέει
“θα σου κάνουμε απόψε ένα δώρο
με τον π. Ιάκωβο.
Θα σε κάνω απόψε αναγνώστη
και υποδιάκονο.”
Ο π. Ιάκωβος μαζί με τον π. Αλέξιο
( υπηρετεί στη Γλώσσα Σκοπέλου )
με κέλευσαν και μετά την ακολουθία
ο π. Ιάκωβος με φίλησε στο μέτωπο
και μου είπε “ Θα έρθω και στις
άλλες χειροτονίες σου )
Εγώ πετούσα απ τη χαρά.
Μου δώρησε μία εικόνα αγιογραφία,
με ασημένιο πουκάμισο,
του Οσίου Δαυίδ και μία του Αγίου Αρχιδιακόνου Στεφάνου.
Η εικόνα του Οσίου Δαυίδ φέρει την υπογραφή του με σημείωση :
“Μετ ευχών και αγάπης
Αρχ.. Ιάκωβος “
16 / 9 / 1991
Επειδή με αγκάλιασε όταν μου έδινε
τις εικόνες μέσα στο ιερό της Μονής,
ανάπνευα την αναπνοή του.
Αυτή την αναπνοή δεν θα την
ξεχάσω ΠΟΤΕ !!
Μοσχοβολούσε.
Μύριζε μύρω !!
Αυτή την ” μοσχοβολιά ” την αναπνέω ακόμη από το 1991.
Δεν ήθελες να απομακρυνθείς
απ’ την αγκαλιά του π Ιακώβου.
Θυμάμαι όταν μιλούσε,
δεν μιλούσε όπως εμείς,
οι λέξεις του ήταν σαν να προέρχονταν κατευθείαν από την καρδιά του
χωρίς να παιρνούν μέσα απ τα χείλη του.
( Η πρώτη εμπειρία,
όταν συναντάς το Θεό ή τους Αγίους Του,
είναι η απώλεια δύο βασικών αισθήσεων του κόσμου τούτου.
η αίσθησης του χρόνου και αυτή του τόπου.
Καταλύονται αυτές οι δύο αισθήσεις μέχρι να “επιστρέψεις” εκεί που σε “ άφησαν”)
Τί να πρωτοθυμηθώ απ το Γέροντα Ιάκωβο.
Μου έλεγε “παιδί μου με λένε Άγιο
και δεν θέλω να με λένε. !!
Με στεναχωρούν.
Δεν ήθελε όταν πεθάνει να του κάνουν εκταφή γιατί ένιωθε άσχημα που του είχαν τοποθετήσει βηματοδότη στη καρδιά και έλεγε ότι ένιωθε άβολα για το μηχανισμό αυτό …..
Μου είχε δώσει συμβουλή να αγαπώ και
να βοηθάω τον επίσκοπο Ολύμπου Δημήτριο Μακρή,
από τη Γλώσσα της Σκοπέλου,
ο οποίος επί Αμερικής Μιχαήλ και Αθηναγόρα,
ήταν βοηθός επίσκοπος αρχικά στην Καλιφόρνια και κατόπιν στη Βοστώνη.
Συνταξιούχος τότε αυτός,
έφηβος εγώ,
τον συνόδευα και τον βοηθούσα και καμάρωνα ότι έχω κάποια αξία
αφού συνόδευα έναν δεσπότη ….
Άλλωστε τότε,
όταν έβλεπα κληρικό νόμιζα πως βλέπω
τον Ίδιο το Θεό.
Και ο π. Ιάκωβος μου έλεγε :
“Να βοηθάς τον Επίσκοπο Δημήτριο.
Έχει την ταπείνωση του Μυρέων Νικολάου”
Και με τους ιερείς,
φίλημα στο χέρι και …. δρόμο,
εκτός από τον π. Γεράσιμο
που σε χρειάζεται παιδί μου …..
( έχω φωτογραφίες ανέκδοτες του
Ολύμπου Δημητρίου και του π. Ιακώβου.
στην παλιά είσοδο τις Μονής,
πρίν γίνει η νέα σημερινή είσοδος.
Μια μέρα κάπου θα τις δημοσιεύσω )
Όλη η θωριά του παπά Γεράσιμου,
ήταν ένας “ένσαρκος” βυζαντινός πολιτισμός.!!
Σε “μετέφερε” σε μέρη άγνωστα,
όπου εκεί μόνο “ήχος καθαρός
εορταζόντων ” ακούγετε.
Εκεί η ψευδοευσέβεια είναι καταδικασμένη.
Γιατί “ουκ ην χώρος εν τω (καθαρό) καταλύματι” του Θεού.
Αχ γλυκύτατε πατέρα μου Γεράσιμε,
τράνταζε ο ναός των Αρχαγγέλων
στο βουνό,
μές τα πλατάνια,
στις λεύκες και στο αγιόκλημα,
όταν έψελνες τον αγαπημένο σου ύμνο,
“Όπου επισκιάσει η χάρις Σου Αρχάγγελε”
Έτριζαν οι πετρόχτιστοι τοίχοι του,
συμμετέχοντες κι αυτοί ως έμψυχα όντα
στο περιπολεύοντα ισχυρό φρουρό τους .
Χτύπαγες θυμάμαι,
τις πύλες τις Μονής τη Μεγ. Παρασκευή
για το “άρατε πύλας”
και όλη η περιοχή της “Αγαλιανούς το ρέμα” και πιό κάτω “στου Λεχωνιού το ρέμα”. ακούγονταν ο αντίλαλος της επιβλητικής ηγουμενικής σου φωνής,
και ξυπνούσες,
άθελά σου,
“τα θηρία του αγρού” και τα “πετεινά του ουρανού”
τα οποία προς στιγμήν τινάζονταν από
την ανοιξιάτικη τους νυχτερινή ανάπαυση,
αφού όλη αυτήν την ημέρα,
οι πένθιμες κωδωνοκρουσίες τα είχαν
κάνει να σιγήσουν το κελάιδισμα τους,,
μιμούμενα ενστικτωδώς,
τα γένη των ανθρώπων,
αυτά και των αγγέλων,
δείχνοντας έτσι και την δική τους “υπακοή”
στην προτροπή της Εκκλησίας “Σιγησάτω πάσα σάρξ”
που πενθεί Τον “τρωθέντα λόγχη την πλευράν.”
Και πάλι την επομένη,
έδειχναν την ίδια υπακοή στην Εκκλησία όταν σ άκουγαν να ψέλνεις:
” Ευλογείτε πάντα τα πετεινά του ουρανού,
τα θηρία και πάντα τα κτήνη, τον Κύριον”
και ξανάρχιζαν το διακοπέν κελάιδισμα τους,
υμνώντας το “ γλυκύτατό τους Έαρ.”
Γιατί Εκκλησία είναι όλη η Δημιουργία,
και όχι μόνο των αγγέλων και των ανθρώπων το γένος.
Αν η Αγία Γραφή και όλοι οι Άγιοι του Θεού,
άπαντες – εξάπαντες,
καλούν τα πετεινά και τα άλλα όντα
σε ύμνο του Δημιουργού,
θα ήταν αφέλεια εκ μέρους μας να νομίζουμε ότι μόνο των αγγέλων και
των ανθρώπων το γένος θα έχουν
παρουσία στη Βασιλεία του Θεού.
Υπάρχει ποτέ περίπτωση πλάσμα
που υμνεί τον Κύριο,
Αυτός ο Κύριος να είναι τόσο άσπλαχνος
ή αδιάφορος ώστε να τα “εγκαταλείπει”
στην ανυπαρξία ?? ΠΟΤΕ .
Με την χάρη του Θεού,
έχω τελέσει 2.095 θείες λειτουργίες
στις τέσσερις γωνίες του πλανήτη.
Δεν έχω κάνει ούτε μία Θ. Λειτουργία
που να μην μνημονεύσω τον αγαπημένο
π. Γεράσιμο.
Του το χρωστώ.
Του το υποσχέθηκα.
Και είμαι απόλυτα σίγουρος,
ότι,
όπως μου είχε πει ο Γέροντας
π. Ιάκωβος Τσαλίκης,
“οι άγγελοι παιδί μου,
παίρνουν από το δισκάριο της προσκομιδής,
τις μερίδες που μνημονεύουμε και σαν
τις μέλισσες τις πηγαίνουν ενώπιον του θρόνου του Θεού.
Εγώ αυτό το έχω δει … ”
Πιστεύω λοιπόν ότι χαίρετε η ψυχή του γιαυτό.
Ο Κωστής δεν τον ξέχασε.
Ούτε την προειδοποίηση του ξέχασε,
ότι,
“άν είναι να γίνω κακός παπάς,
καλύτερα να μην γίνω ποτέ παπάς” !!
Γιατί μου επαναλάμβανε :
“Πόσοι στ’ Αβραάμ τ’ αλώνι,
θα βρεθούν χωρίς φελόνι” !!
Θέλω να καταγράψω ακόμη δύο απ τις πολλές πληροφορίες που μ ενημέρωσε
ο π. Γεράσιμος και δεν έτυχαν κάποιου ενδιαφέροντος από τις διάδοχες καταστάσεις.
Ο Γέροντας μου υπέδειξε τον τόπο ταφής των δύο πρώτων ηγουμένων του Νήφωνος και του Γρηγορίου .
Υπάρχουν εμφανή σημάδια τα οποία ο
π. Γεράσιμος μου τα έδειξε και πίστευε ότι στα σημεία αυτά ήταν ο τόπος ταφής των.
(Πολλές πληροφορίες για την Σκιάθο είχε πληροφορηθεί από τον σπουδαίο κληρικό και διδάσκαλο,
μακαριστό και αείμνηστο π. Γεώργιο Ρήγα
+ 1960)
Όπως επίσης,
μου είχε πει,
ότι στο παλιό λιμάνι της Μονής “στου Λεχωνιού το ρέμα”
είχε βρεί κατά τα πρώτα του χρόνια στη Σκιάθο,
ερείπια μικρής εκκλησίας, πιθανόν του Αγίου Νικολάου ( επειδή ήταν λιμάνι )
και πίστευε ότι εκεί πίσω απ το ιερό ήταν
ο άγνωστος μέχρι σήμερα τόπος ταφής
του οπλαρχηγού Νικοτσάρα.
Ομοίως έλεγε πως είχε βρεί και παλιές αλυσίδες που έδεναν τα πλοία,
όταν κατέφευγαν στο μικρολίμανο αυτό
της Μονής,
ζητώντας καταφύγιο από “το κράτος του Βορρά” όταν οι θύελλες και οι τρικυμίες έκαναν επικίνδυνες τις θαλασσινές διελεύσεις.
Θέλω στο σημείο αυτό να εκφράσω
την πλήρη ευγνωμοσύνη μου,
και τη συγκίνηση μου,
στο σημερινό ηγούμενο της Μονής
π. Ιωσήφ,
– τον ξάδερφο μου –
γιατί μου δώρισε ότι πιο πολύτιμο πράγμα θα μπορούσε να μου δωρίσει.
Κανείς δεν μου χάρισε ποτέ τέτοιο δώρο.
Και το δώρο αυτό,
είναι η ξύλινη ηγουμενική ράβδο του
π. Γεράσιμου.
Το ” Τ ” στο οποίο στηριζόταν κατά τις λιτανείες του Επιταφίου και στα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Και όποτε πάω στη Σκιάθο και αφού
ασπαστώ την μητέρα μου,
πηγαίνω κατόπιν και ασπάζομαι τη ράβδο του,
νιώθοντας έτσι,
την επιβλητική παρουσία του στη ζωή μου.
Παίρνω λοιπόν δύναμη απ Αυτόν,
ώστε να συνεχίζω να αντιμετωπίζω τα “θηρία” της ζωής.
Σ’ αγαπήσαμε πατέρα Γεράσιμε.
Α Γ Α Π Α Μ Α Σ.
π. Αλέξ. Δημ. Κανταράκιας
Canberra. Australia. 11. 02. 2026.
