Επιμέλεια-Πασχάλης Ι. Νικόλαος
SkiathosVoice.gr
Phantom μισού αιώνα: Μετά το πένθος, χρειάζονται απαντήσεις
Η νέα τραγωδία με F-4 Phantom της Πολεμικής Αεροπορίας επαναφέρει με τον πιο οδυνηρό τρόπο στο προσκήνιο ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια παραμένει ανοιχτό: τη συνέχιση της επιχειρησιακής χρήσης ενός μαχητικού που υπηρετεί στην Ελλάδα από το 1974.
Τα αίτια του δυστυχήματος θα διερευνηθούν από τις αρμόδιες αρχές και κανένα συμπέρασμα δεν μπορεί να προεξοφληθεί.
Υπάρχει όμως ένα δεδομένο που δεν αμφισβητείται.
Τα ελληνικά F-4E Phantom βασίζονται σε αεροπορικές ατράκτους που κατασκευάστηκαν πριν από περίπου μισό αιώνα.
Το F-4E εντάχθηκε στην Πολεμική Αεροπορία το 1974. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 αποφασίστηκε ο εκσυγχρονισμός σημαντικού αριθμού αεροσκαφών, με νέα ηλεκτρονικά, radar και συστήματα αποστολής.
Ο εκσυγχρονισμός τα κράτησε αξιόμαχα για πολλά ακόμη χρόνια.
Δεν αλλάζει όμως ένα βασικό δεδομένο:
Οι άτρακτοι αυτών των αεροσκαφών προέρχονται από τη δεκαετία του 1970 και έχουν πλέον ηλικία περίπου μισού αιώνα.
Και δεν είναι η πρώτη τραγωδία των τελευταίων ετών.
Στις 30 Ιανουαρίου 2023, F-4E της 338 Μοίρας κατέπεσε κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης νότια της Ανδραβίδας.
Νεκροί ήταν ο Σμηναγός Ευστάθιος Τσιτλακίδης και ο Υποσμηναγός Μάριος-Μιχαήλ Τουρούτσικας.
Τρία χρόνια αργότερα θρηνούμε ξανά δύο ανθρώπους σε Phantom.
Με μία γρήγορη έρευνα στο διαδίκτυο …
Αν πάρουμε ως σημείο αναφοράς το 2000 μέχρι σήμερα, 5 Σεπτεμβρίου 2026, για F-4E της ΠΑ βρίσκω τις παρακάτω απώλειες:
| Ημερομηνία | Περιοχή | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| 17/1/2000 | Ξηροβούνι Βοιωτίας | F-4E, 2 νεκροί |
| 18/5/2000 | Αντίκυρα Βοιωτίας | F-4E, 2 νεκροί |
| 27/6/2002 | Όρος Δίρφυς | F-4E, 2 νεκροί |
| 15/6/2004 | Κελάρια Παρνασσού | F-4E, 2 νεκροί |
| 30/1/2023 | νότια Ανδραβίδας / Ιόνιο | F-4E AUP, 2 νεκροί |
| 5/9/2026 | Τανάγρα – Athens Flying Week | F-4E, 2 νεκροί |
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ηλικία του αεροσκάφους ευθύνεται για το σημερινό δυστύχημα. Τα αίτια οφείλει να τα δείξει η επίσημη έρευνα.
Η ηλικία του στόλου όμως είναι γεγονός.
Και τα ερωτήματα είναι πλέον συγκεκριμένα:
Ποιο είναι σήμερα το πραγματικό όριο ζωής των ατράκτων;
Πόσες ώρες πτήσης έχει κάθε αεροσκάφος;
Ποιες παρατάσεις ζωής έχουν δοθεί;
Και κυρίως, ποιο είναι το οριστικό χρονοδιάγραμμα απόσυρσης των F-4;
Οι άνθρωποι της Πολεμικής Αεροπορίας έχουν κρατήσει αυτά τα αεροσκάφη αξιόμαχα για περισσότερο από μισό αιώνα.
Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί απάντηση για πάντα.
Το 2026 δεν αρκεί να λέμε ότι το Phantom είναι ένας θρύλος.
Οι θρύλοι κάποια στιγμή πρέπει να περνούν στην ιστορία.
Μετά τα συλλυπητήρια και το πένθος, χρειάζονται καθαρές απαντήσεις.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσα ακόμη χρόνια μπορούν να πετούν τα Phantom.
Είναι πόσα ακόμη χρόνια είναι σωστό να πετούν.
