Επιμέλεια-Γεώργιος Σανιδάς
SkiathosVoice.gr
Μετά την Κυριακή του Πάσχα, Δευτέρα και Τρίτη, χόρευαν στην πλατεία της Αγίας Τριάδας στη Σκιάθο την Καμάρα, όπως παλιότερα στα Αλώνια κι ακόμα πιο παλιά, στην Ταράτσα του Κάστρου. Η καμάρα αποτελεί τη ναυαρχίδα της λαϊκής παράδοσης του νησιού και χορεύεται μέχρι και σήμερα κυρίως από γυναίκες με τη βαριά τοπική φορεσιά.
Το πώς χορεύεται το περιγράφει ο Μωραιτίδης:
‘’Οι χορεύοντες σχηματίζουν σφιγκτώς συνδεδεμένην άλυσιν, του πρώτου δίδοντος την δεξιάν εις την δεξιάν του δευτέρου και την αριστεράν εις την δεξιάν του τρίτου, ενώ του δευτέρου η αριστερά προτείνεται εις την δεξιάν του τετάρτου, ώστε να σχηματίζονται χιαστοί σταυροί ρομβοειδώς συμπεπλεγμένοι.’’
Kαι είναι, όπως γράφει ο παπα- Γιώργης Ρήγας: Ρυθμός δίσημος, μονόκτυπος. “Σαράντα πέντε μάστοροι κι’ εξήντα μαθητάδες, καμάρα χτίζουν στο γυαλό, καμάρα δε στεργιώνει…”
Έχετε αναλογιστεί όμως πόσο σκληρό είναι αυτό το τραγούδι; Στην ουσία μιλά για τη θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα προκειμένου να στεριώσει το γεφύρι της Άρτας. Τότε γιατί το τιμούμε στις πιο καλές γιορτές, όπως στη Σκιάθο που η παράδοση θέλει να χορεύεται ύστερα από τη δεύτερη Ανάσταση κι αν δεν συμπίπτει, και στη γιορτή του Αγίου Γεωργίου;
Η απάντηση έχει δύο σκέλη:
– Η θυσία στα θεμέλια για ‘στερέωση και προφύλαξη’ είναι αρχαιότατο έθιμο κι όσο πιο ευγενικό το θύμα, τόσο πιο ασφαλές θεωρείται το αποτέλεσμα.
-Ειδικά για το γεφύρι της Άρτας υπάρχει ο θρύλος ότι οι Έλληνες που το ξανα-έχτισαν το 1612 -υποχρεωμένοι απ’ τους Τούρκους-, το βράδυ το γκρέμιζαν κρυφά για να μην περάσει το επερχόμενο τούρκικο ασκέρι.
Ώσπου ‘το πουλάκι’, ο Τούρκος διοικητής δηλαδή που εκνευρίστηκε από το ψέμα των μαστόρων ότι τάχα ήταν στοιχειωμένο κι έπεφτε το βράδυ, διέταξε τη θυσία της γυναίκας που έρχεται να θυσιαστεί και καταριέται “να τρέμει το γεφύρι” και “να πέφτουν οι διαβάτες”. Επικαλείται τέλος τον αδελφό της να περάσει, υπονοώντας τον ελληνικό στρατό.
Είναι λοιπόν και ένα επαναστατικό τραγούδι γι’ αυτό και πήρε περίοπτη θέση στις πιο μεγάλες γιορτές.
Τώρα, το πότε και πώς έφτασε στη Σκιάθο, παραμένει άγνωστο. Πιθανόν να το έφεραν οι Λιμνιοί, που επίσης τον κρατούν στα έθιμά τους, αν και, γνωρίζοντας ότι χορεύονταν στην Ταράτσα του Κάστρου, μπορεί να το πήραν οι Λιμνιοί από εδώ όταν και κλείστηκαν στο οχυρό κατά τα χρόνια της Επανάστασης. Ωστόσο, οιΓερογιάννη, Γ. , Φιλιππίδου, Ε. στην εργασία τους με τον τίτλο ‘’Καμάρα Σκιάθου και Καμαραχτή Λίμνης: Όμοιοι ή διαφορετικοί χοροί; Δομικο-μορφολογική και τυπολογική προσέγγιση’’ ισχυρίζονται: ‘’καθώς από τη Λίμνη πολλές οικογένειες μετοίκησαν στη Σκιάθο, αλλά και ο χορός της Καμάρας, Ο χορός αυτός, ο οποίος ονομάζεται Καμαραχτή στη Λίμνη, χορευόταν την περίοδο του Πάσχα, η συμβολική του λειτουργία ήταν να συμβάλει στην αναβλάστηση της φύσης…’’
Η εκδοχή του ταπεινού σκιαθίτη Γιάννη Ν. Παρίσση πως όταν έχτιζαν το γεφύρι της Άρτας έλαβαν μέρος και Σκιαθίτες μάστοροι, δεν διασταυρώθηκε ως και σήμερα…
