Επιμέλεια-Πασχάλης Ι. Νικόλαος
SkiathosVoice.gr
Το Δικαίωμα στον Σκοτεινό Ουρανό — Γιατί Χάνουμε τα Άστρα και Πώς το Βλέπουμε από τη Σκιάθο
Η φωτορύπανση δεν είναι απλώς φως — είναι απώλεια μνήμης, επιστήμης και πολιτισμού. Στην Ελλάδα, μια χώρα με βαθιές αστρονομικές και μυθικές παραδόσεις, ο νυχτερινός ουρανός που κάποτε γέμιζε με αστέρια απειλείται από την τεχνητή λάμψη πόλεων και του φωτισμού δρόμων.
Τι Συμβαίνει με τον Σκοτεινό Ουρανό στην Ελλάδα
Η φωτορύπανση είναι το αποτέλεσμα του υπερβολικού και κακώς προσανατολισμένου φωτισμού — ειδικά LED με υψηλό ποσοστό μπλε φωτός που διαχέεται στον ουρανό και εμποδίζει την ορατότητα των άστρων.
Αυτή η αύξηση στη φωτεινότητα της νύχτας έχει σοβαρές συνέπειες για:
- Το φυσικό περιβάλλον — διαταράσσοντας χλωρίδα και πανίδα.
- Την ανθρώπινη υγεία — λόγω επίδρασης στους κιρκάδιους ρυθμούς.
- Την αστρονομία — καθιστώντας την παρατήρηση ουρανίων σωμάτων δυσκολότερη.
Η Προοπτική από τη Σκιάθο
Η Σκιάθος — με το φυσικό της τοπίο, τα δάση, και τη μικρή σχετικά αστική ανάπτυξη — παρέμενε μια από τις πιο «σκοτεινές» περιοχές του Αιγαίου, καθιστώντας την ιδανική για παρατήρηση του ουρανού. Η νύχτα εδώ είναι λιγότερο επηρεασμένη από έντονες αστικές φωτεινότητες, ειδικά αν κανείς μετακινηθεί λίγο έξω από τον οικισμό προς τα ψηλότερα σημεία ή τις εξοχές.
Αυτό βέβαια μέχρι πρόσφατα.Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία απότομη αύξηση της φωτορύπανσης και η Σκιάθος κινδυνεύει να γίνει προάστιο μεγαλούπολης.
Ένα απλό παράδειγμα:
Σχετικά από ένα σκοτεινό μέρος κοιτάξτε νότια , προς την Εύβοια.Λίγο πιο ψηλά θα δείτε ένα “πορτοκαλί σύννεφο”, αυτό είναι η φωτορύπανση της Αθήνας.
Διεθνής Κινητοποίηση και Παραδείγματα
Ο διεθνής οργανισμός DarkSky International εργάζεται για την προστασία σκοτεινών ουρανών σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα, η πρώτη περιοχή που αναγνωρίστηκε ως Διεθνές Πάρκο Σκοτεινού Ουρανού είναι ο Εθνικός Δρυμός Αίνου στην Κεφαλλονιά, χάρη στην εξαιρετική ποιότητα του νυχτερινού ουρανού.
Αυτές οι αναγνωρισμένες περιοχές αποτελούν πρότυπο για άλλες περιοχές που επιδιώκουν τη μείωση της φωτορύπανσης και τη διατήρηση της φυσικής νυχτερινής εμπειρίας.
https://djlorenz.github.io/astronomy/lp/overlay/dark.html
Τι Μπορούμε να Κερδίσουμε ως Κοινωνία
Το σκοτάδι του ουρανού δεν είναι νοσταλγία — είναι:
- περιβαλλοντικό αγαθό,
- εργαλείο εκπαίδευσης και επιστημονικής έρευνας,
- πηγή έμπνευσης και πολιτιστικής μνήμης.
Στη Σκιάθο, όπου ο ουρανός παραμένει σχετικά καθαρός, υπάρχει μοναδική ευκαιρία να προωθηθεί μια πιο υπεύθυνη προσέγγιση στο φωτισμό και να αναδειχθεί η αξία του σκοτεινού ουρανού, τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.
Στις παρακάτω φωτογραφίες θα δείτε την ανοδική τάση της φωτορύπανσης στο νησί μας, στην περιφέρεια των Σποράδων καθώς και όλης της Ελλάδας
