Του Γιώργου Σανιδά
Παρακολουθώντας την σπουδαία παράδοση που χτίζει εδώ και χρόνια η Σκόπελος στο ρεμπέτικο, με πρωτομάστορα τον Γιώργο Ξηντάρη, μου’ ρχεται στο νου η συμβολή της Σκιάθου παλαιότερα στη ”νομιμοποίησή” του κι αυτή φέρει και πάλι το όνομα ”Παπαδιαμάντης΄΄.
Ανάμεσα στα πολλά λοιπόν που εισήγαγε ο κυρ- Αλέξανδρος στη λογοτεχνία, ήταν και το μπουζούκι και μάλιστα σε εποχές που τελούσε παράνομο. Το 1892 στο διήγημα ‘Στρίγγλα μάνα’, όχι μόνο το αναφέρει, μα εντέχνως το νομιμοποιεί, βάζοντάς το στα χέρια του τρελο- Ζάχου ο οποίος ‘έπαιζε μονότονους ήχους, σχεδόν άνευ ρυθμού και μέλους’.
Εκτός απ’ αυτή την πρωτιά όμως, υπάρχει και μια άλλη απίθανη ιστορία που συνδέει τον Παπαδιαμάντη με το μπουζούκι, η οποία μάλλον θα παρέμενε άγνωστη αν δε μας την αποκάλυπτε η Κύπρια συνθέτης Θέσια Παναγιώτου.
Το Σεπτέμβριο του 1916, κατά τη διάρκεια δηλαδή του Α Παγκοσμίου Πολέμου, συμβαίνει κάτι πολύ παράξενο στον Ελληνικό Στρατό που μέχρι τώρα σχεδόν αποσιωπάται. Ολόκληρο το 4ο Σώμα με 7000 άντρες, φυγαδεύεται στο Γκέρλιτς της Ανατ. Γερμανίας την ώρα μάλιστα που παρελαύνουν οι Βούλγαροι στην Ανατ. Μακεδονία!
Δε θα αναφερθούμε εδώ σ’ αυτή την, αν μη τι άλλο, περίεργη υπόθεση, θα εστιάσουμε στον Ιούλιο του 1917, όταν στο στρατόπεδο του Γκέρλιτς γίνεται για λογαριασμό των φιλόμουσων Γερμανών, η πρώτη παγκοσμίως ηχογράφηση του μπουζουκιού!
Επιλέγεται απ’ τους στρατιώτες το τραγούδι ‘Χήρα ν’ αλλάξεις όνομα’, μπουζούκι παίζει ο Συριανός Καλαμαράς και τραγουδά ο Απόστολος Παπαδιαμάντης, ο ανεψιός δηλαδή του Αλέξανδρου, παιδί του αδελφού του Γεώργιου.
Έτσι ο Παπαδιαμάντης είναι ο πρώτος που αναφέρει στη λογοτεχνία το μπουζούκι κι αυτός που σχετίζεται εμμέσως, με την πρώτη ηχογράφησή του! Κι η Σκόπελος σήμερα είναι το νησί όπου, μετά τη Σύρο, εξελίσσεται το ρεμπέτικο…
Giorgos Xintaris, Thodwris XintarisAntonis XintarisAngelos Xintaris
