Η εικόνα της καθαριότητας στη Σκόπελο αποτελεί πλέον ένα από τα σοβαρότερα
προβλήματα της καθημερινότητας κατοίκων και επισκεπτών. Ένα νησί με τρεις
βασικούς οικισμούς — τη Χώρα Σκοπέλου, τη Γλώσσα και το Νέο Κλήμα —
καλείται να διαχειριστεί τεράστιες ανάγκες αποκομιδής απορριμμάτων, ιδιαίτερα
κατά τους θερινούς μήνες, διαθέτοντας ουσιαστικά μόλις έναν μόνιμο οδηγό
απορριμματοφόρου.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στην εύρυθμη λειτουργία της
υπηρεσίας καθαριότητας. Οι ανάγκες ενός νησιού με αυξημένη τουριστική κίνηση
δεν μπορούν να καλυφθούν με ελάχιστο προσωπικό, όταν μάλιστα οι αποστάσεις,
οι βάρδιες και οι απαιτήσεις αυξάνονται καθημερινά.
Το πρόβλημα επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο τα τελευταία χρόνια, καθώς
οδηγοί που είχαν προσληφθεί και στελέχωναν προσωρινά τις υπηρεσίες
καθαριότητας αξιοποίησαν τις δυνατότητες που παρέχει η νομοθεσία για
μετατάξεις, κινητικότητα και μετακινήσεις προς τον τόπο κατοικίας τους.
Ειδικότερα, μέσα από το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του Ν. 4440/2016, αλλά
και μεταγενέστερες διατάξεις που αφορούν υπαλλήλους ΟΤΑ, δίνεται η
δυνατότητα μετακίνησης εργαζομένων σε άλλους φορείς του Δημοσίου, εφόσον
πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Παράλληλα, σε περιπτώσεις σοβαρών
κοινωνικών ή υγειονομικών λόγων προβλέπονται ειδικές διαδικασίες μετάθεσης ή
απόσπασης. Χωρίς ο Δήμος Σκοπέλου να ερωτηθεί.
Αντίστοιχα, διατάξεις της νομοθεσίας προβλέπουν ότι εργαζόμενοι που εκλέγονται
μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να μετακινηθούν ή να υπηρετούν πλησιέστερα στον
τόπο άσκησης των καθηκόντων τους. Επιπλέον, για λόγους υγείας, τόσο των ίδιων
όσο και μελών της οικογένειάς τους, προβλέπονται δυνατότητες υπηρεσιακής
μεταβολής, όπως μετατάξεις, αποσπάσεις ή συνυπηρετήσεις.
Οι διαδικασίες αυτές είναι απολύτως νόμιμες και κατοχυρωμένες από την
ισχύουσα νομοθεσία. Ωστόσο, στην πράξη είχαν ως αποτέλεσμα η Σκόπελος να
αποδυναμωθεί σημαντικά σε ανθρώπινο δυναμικό, χωρίς να υπάρξει άμεση
αναπλήρωση των κενών θέσεων.
Αποτέλεσμα είναι η υπηρεσία καθαριότητας να λειτουργεί οριακά, με
εργαζόμενους που συχνά καλούνται να υπερβούν τις δυνάμεις τους για να
κρατηθεί το νησί καθαρό, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης επισκεψιμότητας.
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη συμπεριλάβει θέσεις
προσωπικού στους ετήσιους προγραμματισμούς προσλήψεων της δημόσιας
διοίκησης, διαδικασία που αποτελεί βασικό εργαλείο στελέχωσης των υπηρεσιών
των ΟΤΑ. Ωστόσο, παρά τη δέσμευση των θέσεων, οι σχετικές προκηρύξεις δεν
έχουν ακόμη προχωρήσει, αφήνοντας τους δήμους — και ιδιαίτερα τους
νησιωτικούς — να λειτουργούν με τεράστια κενά προσωπικού.
Παράλληλα, στον προγραμματισμό των εποχιακών προσλήψεων για τη φετινή
χρονιά προβλέπονται περίπου 30 θέσεις εργασίας για την κάλυψη αναγκών
καθαριότητας και λοιπών υπηρεσιών. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει ξεκάθαρα το
μέγεθος των αναγκών που αντιμετωπίζει ο Δήμος Σκοπέλου, ειδικά κατά την
τουριστική περίοδο, όταν ο πληθυσμός του νησιού πολλαπλασιάζεται. Επιπλέον οι
προσλήψεις ξεκινούν πολύ αργά.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης των υπηρεσιών του, ο Δήμος Σκοπέλου
έχει ήδη αξιοποιήσει διαθέσιμα προγράμματα της ΔΥΠΑ, όπως το πρόγραμμα
απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 ετών και άνω, μέσω του οποίου καλύφθηκαν
τρεις θέσεις εργασίας. Παράλληλα, έχει ενταχθεί και στο πρόγραμμα απασχόλησης
Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) διάρκειας 18 μηνών, επιχειρώντας να ενισχύσει τις
δημοτικές υπηρεσίες και να καλύψει μέρος των σοβαρών ελλείψεων προσωπικού.
Η αντίφαση, ωστόσο, παραμένει εμφανής: ενώ αναγνωρίζεται επισήμως η ανάγκη
ενίσχυσης των υπηρεσιών μέσω δεκάδων εποχικών θέσεων και ειδικών
προγραμμάτων απασχόλησης, η μόνιμη στελέχωση εξακολουθεί να παραμένει
ελλιπής, με αποτέλεσμα κρίσιμες υπηρεσίες όπως η καθαριότητα να εξαρτώνται
σχεδόν αποκλειστικά από προσωρινές λύσεις και την υπερπροσπάθεια των
εργαζομένων.
Η καθυστέρηση στην προκήρυξη των εγκεκριμένων θέσεων δημιουργεί εύλογα
ερωτήματα για το πώς μπορούν μικροί νησιωτικοί δήμοι να ανταποκριθούν στις
αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας και του τουρισμού χωρίς το αναγκαίο
ανθρώπινο δυναμικό. Η καθαριότητα δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά βασική
υποδομή δημόσιας υγείας, ποιότητας ζωής και τουριστικής εικόνας.
Επιπλέον το γραφείο προσωπικού αποτελείται από ένα άτομο το οποίο το
προηγούμενο χρονικό διάστημα έχει πραγματοποιήσει όλες αυτές τις ενέργειες (
μετατάξεις, μετακινήσεις, προσλήψεις εποχιακού προσωπικού, υπηρεσιακές
μεταβολές) και αυτή την στιγμή βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια. Έτσι η
υποστελέχωση του Δήμου Σκοπέλου χτυπά κόκκινο.
Η Σκόπελος, ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς των
Σποράδων, δεν μπορεί να στηρίζεται σε λύσεις ανάγκης και στην υπερπροσπάθεια
ελάχιστων εργαζομένων. Η άμεση προκήρυξη των εγκεκριμένων θέσεων και η
ουσιαστική ενίσχυση της υπηρεσίας καθαριότητας αποτελούν πλέον αναγκαιότητα
και όχι απλώς διοικητική εκκρεμότητα.
Ο Αντιδήμαρχος Σκοπέλου
Μαντάς Δαμιανός Ανάργυρος
