Του Γιώργου Σανιδά
Χθες κατέθεσα για μια ακόμα φορά την πρόταση να γίνει το εγκαταλειμμένο εδώ και χρόνια παλιό ελαιοτριβείο, Κέντρο Λαϊκού Πολιτισμού στη Σκιάθο. Ας δούμε τι μπορεί να σημαίνει αυτό.
Ένα Κέντρο Λαϊκού Πολιτισμού είναι ένας ζωντανός χώρος της ταυτότητας του τόπου που δεν περιορίζεται μόνο στην έκθεση παλαιών αντικειμένων, αλλά στοχεύει στη διατήρηση, τη μελέτη και τη διάδοση της παραδοσιακής κληρονομιάς. Ένας χώρος που ξεκινάει απ’ το παρελθόν αλλά ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον…
Μπορεί να περιλαμβάνει εκθεσιακούς χώρους, εργαστήρια παραδοσιακών τεχνών, αρχεία, πωλητήριο, παραδοσιακό καφενείο, εκπαιδευτικά προγράμματα και χίλια δυο άλλα.
Οι βασικές ενότητες ενός τέτοιου χώρου είναι οι εξής:
-Μουσείο με παραδοσιακές φορεσιές και υφαντά, χειροποίητα κεντήματα κλπ. Επίσης με αντικείμενα καθημερινής χρήσης όπως σκεύη οικιακής οικονομίας, διάφορα αντικείμενα, καθώς και εργαλεία αγροτικών ή κτηνοτροφικών εργασιών. Ακόμα, με δημιουργίες ξυλογλυπτικής (όπως τέμπλα, κασέλες και διακοσμητικά), κεραμικής, μικροναυπηγικής και λαϊκής ζωγραφικής .Αλλά και με θεματικές γωνιές που να αναπαριστούν ένα παραδοσιακό δωμάτιο, ένα τζάκι ή ένα παλιό επαγγελματικό εργαστήριο (π.χ. ταλιάγρια).Και φυσικά, εμπλουτισμένο με σχετική βιβλιοθήκη και μουσικά άλμπουμ.
-Στο πλαίσιο της σύνδεσής του με το παρόν των κατοίκων, μπορεί να δημιουργήσει εργαστήρια χειροτεχνίας, γαστρονομίας και παραδοσιακών τεχνών, όπως υφαντική στον αργαλειό, κεντήματος, πλεκτικής, ραπτικής, λαϊκής ζωγραφικής κλπ
-Επιπλέον μπορεί να δημιουργήσει διάφορες συλλογές από παλιές φωτογραφίες, ηχογραφήσεις δημοτικών τραγουδιών, καταγραφές εθίμων, παραμυθιών και τοπικών ιδιωμάτων και να αναπτύξει εκδόσεις και εξειδικευμένη Βιβλιοθήκη με βιβλία λαογραφίας, τοπικής ιστορίας και μελέτες που να είναι διαθέσιμα σε ερευνητές, φοιτητές και επισκέπτες.
-Μπορεί τέλος να συνδεθεί με εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δράσεις όπως προγράμματα για σχολεία με βιωματικά εργαστήρια όπου τα παιδιά θα γνωρίσουν τα παλιά επαγγέλματα, τα παραδοσιακά παιχνίδια και τον τρόπο ζωής των προηγούμενων γενεών. Και ασφαλώς μπορεί να διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις σύγχρονων λαϊκών καλλιτεχνών, ομιλίες, σεμινάρια και αναβιώσεις τοπικών εθίμων κλπ
Ένας τέτοιος ολοζώντανος λαϊκός οργανισμός που να λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου στο κέντρο της πόλης, μπορεί να στεγάσει το Σύλλογο Γυναικών και να γίνει, παράλληλα με το πνευματικό κέντρο των εκκλησιών που είναι κυρίως ο θεματοφύλακας της θρησκευτικής τοπικής παράδοσης, το σημείο αναφοράς όλου του νησιού, ιδίως τους χειμερινούς ‘’νεκρούς’’ μήνες. Θα είναι μια πραγματική όαση πολιτισμού στην σημερινή άχρωμη Σκιάθο. Θα αποτελέσει τον απαραίτητο κρίκο για να ενώσει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον της. Ένα κρίκο που θα στηρίξουν και πολλοί απ’ τους κατοίκους που δεν κατάγονται απ’ το νησί, μα διψούν να το γνωρίσουν σε βάθος. Ένα κρίκο που θα έκανε πολλούς να αγαπήσουν ξανά τη Σκιάθο όπως της αξίζει…
Στις εικόνες: κούκλα Magda Ioannou Skiathos, ζωγραφική Κωνσταντίνος Κουτούμπας, μικροναυπηγική Αθανάσιος Σταματάς, γλυκά- ηδύποτα Σύλλογος Γυναικών Σκιάθου










