Του Γιώργου Σανιδά
Το όνομα «Σκιάθος» το συναντάμε για το νησί από τα αρχαιότατα χρόνια, κανείς όμως τελικά δεν γνωρίζει πώς ακριβώς προήλθε. Οι απόψεις που έχουν καταγραφεί σχετικά είναι πάρα πολλές μα καμιά, πλην της τελευταίας, δε συγκεντρώνει ευρεία αποδοχή. Ας τις αναφέρουμε:
1. Κάποιοι σαν τον Νίκο Βέη (1942), υποστήριξαν πως το όνομα είναι προελληνικό, προέρχεται από τους πρώτους κατοίκους τους Πελασγούς και συνεπώς δεν εμπίπτει στην ελληνική ετυμολογία.
2. Ο Ιάκωβος Θωμόπουλος ήδη το 1934 διατύπωσε την άποψη πως όντως προήλθε απ’ αυτούς τους πολύ μακρινούς προγόνους, μα πρόσθεσε πως βγήκε απ’ το πελασγικό siki δηλαδή το κρασί.
3.Ειδικοί δεν αποκλείουν πως κατά το 1600 π.Χ. η Σκιάθος ίσως να κατοικήθηκε και από Μινωίτες (Κρήτες) μιας που ένα από τα λατρευτικά ονόματα του θεού Διόνυσου (που λατρευόταν από αυτούς) ήταν το “Σκιάνθιος”, που μοιάζει πολύ με το όνομα του νησιού.
4. Ο Ανδρέας Μουστοξύδης ακόμα πιο παλιά (το 1831) ισχυρίστηκε πως πήρε το όνομα από τους Χαλκιδείς που ήρθαν στο νησί μετά τους Πελασγούς και τη βάφτισαν έτσι από τη Σκιά της Εύβοιας απ’ την οποία ξεκίνησαν.
5. Μια άλλη άποψη και εξαιρετικά διαδεδομένη ως σήμερα, είναι αυτή που διατύπωσαν οι Καισάριος Δαπόντες , Επιφάνειος Δημητριάδης και άλλοι, ότι το όνομα οφείλεται στη σκιά του όρους Άθως το οποίο πράγματι με καλό καιρό, φαίνεται από τις βόρειες ακτές του νησιού.
6. Ποιητική εκδοχή δίνει πρόσφατα ο φίλος εκδότης και συγγραφέας Νίκος Κουμαρτζής λέγοντας τα εξής: «η κατάληξη -θος σημαίνει πλήθος, δηλαδή τόπος με πλήθος σκιών. Σκιά όμως μεταφορικά σημαίνει πνεύμα, άυλη προβολή της ψυχής στον κόσμο της ύλης. Άρα η Σκιάθος είναι ένας τόπος όπου παράλληλα με τον κόσμο των ανθρώπων, κατοικεί και ένας διαφορετικός…»
7. Η πιο δημοφιλής άποψη και μάλλον η ορθότερη είναι εκείνη με την οποία συμφωνούν οι σπουδαίοι πνευματικοί άνθρωποι του νησιού -Παπαδιαμάντης, Φραγκούλας, Ρήγας κ.α- πως το όνομα δόθηκε απλά από τη ‘σκιά’ και υποδηλώνει τον δασοσκεπή τόπο. Άποψη στην οποία νομίζω πως πρέπει να καταλήξουμε και να αποδεχτούμε ώστε να μας θυμίζει πως η Σκιάθος πρέπει παραμείνει εσαεί τόπος σκιερός!
Από το βιβλίο μου ”ΑΘΕΑΤΗ ΣΚΙΑΘΟΣ” (iWrite- 2023)
