Μέρος Α’: O χείμμαρος- τα γεφυράκια- τα πέριξ του…
Η κεντρική και πασίγνωστη πια στους πολυάριθμους επισκέπτες της Σκιάθου, οδός Παπαδιαμάντη, εξακολουθεί να χωρίζει την μονόπολη του νησιού σε δύο αντικριστές μεγάλες γειτονιές που σκαρφαλώνουν στους χαμηλούς λόφους, των Κοτρονιών από τη μια, και της Παναγίας Λιμνιάς από την άλλη. Είναι το πεδινό κομμάτι του κέντρου της Χώρας, αυτό που κατακλύζεται σήμερα από κάθε λογής τουριστικά μαγαζιά και σφύζει από κόσμο το καλοκαίρι..
Στην αρχή ονομαζόταν ”Ποτόκι”γιατί ήταν χείμαρρος στον οποίο στράγγιζαν τα νερά τα βουνά πίσω της στη δύση. Η λέξη
είναι σλαβικής προέλευσης (potok) και θα πει ρέμα, ρυάκι. Στις όχθες του μάλιστα, είχαν τοποθετηθεί σκάφες για να πλένουν οι γυναίκες τον ιματισμό των νοικοκυριών τους.
Το χείμαρρο διέσχιζαν έξι γραφικά γεφυράκια. Το πρώτο στο ύψος της παραλίας (οικία π. Γιώργη Ρήγα), άλλα τέσσερα ως την οδό Ευαγγελιστρίας και το τελευταίο στο Καλό πηγάδι που βρισκόταν έξω απ’ τα όρια της πολίχνης, όπως γράφει ο Παπαδιαμάντης στο διήγημα «Ο Κακόμης»: «κείμενον ἔξω τῆς ἐσχατιᾶς τῆς πόλεως, ἀπεῖχε πολλὰς ἑκατοντάδας βημάτων ἀπὸ πᾶσαν συνοικίαν.»!
Στις όχθες του χειμμάρου ι εγκαταστάθηκαν σταδιακά πάνω από δέκα λιοτρίβια καθώς, πριν τον τουρισμό, η ελιά συντηρούσε τη ζωή των κατοίκων μαζί με τη θάλασσα. Γι’ αυτά όμως θα μιλήσουμε σε επόμενη ανάρτηση.
Γύρω’ το Ποτόκι ήταν λιβάδια όπου υπήρχαν, εκτός απ’ τις φάμπρικες του λαδιού, λίγα σπιτάκια, όπως το πατρικό του κυρ- Αλέξανδρου, στάβλοι, λαχανόκηποι, φυτείες με δέντρα, το βαρελάδικο του μαστρο- Στεφανή και ένα- δυο ταβερνάκια σαν τη Μουριά του Σαραφιανού που παραμένει ως σήμερα και είναι η πιο παλιά στη Σκιάθο, γι’ αυτό και θα ακολουθήσει ειδική αναφορά.
Ο φόβος και ο τρόμος όσων διέμεναν στα ισώματα ήταν ασφαλώς το δρολάπι επειδή το Ποτόκι ξεχείλιζε και πλημμύριζε όλη η περιοχή ως την Τσαλαβούτα, πίσω απ’ τους Τρεις Ιεράρχες! Ο Παπαδιαμάντης περιγράφει τέτοιες συμφορές στο διήγημα «Το θεοπόντι» : «ὁ ρυπαρὸς χείμαρρος, ἡ στενὴ καταβόθρα τοῦ χωριοῦ, ὅπου κατασταλάζουν ὅλες οἱ μοῦργες τῶν ἐλαιοτριβείων, κι ὅλα τὰ νερὰ τῶν οἰκιῶν, κι ὅλα τὰ καθάρματα τῶν ποτοκίων , εἶχε πλημμυρήσει δέκα φορὲς ἤδη. Τὰ νερὰ εἶχον ἐκχειλίσει, κ᾿ εἶχον γίνει λίμνη γύρω μας, καὶ ἠπείλουν τὰ θεμέλιά μας…», και στο «Το σπιτάκι στο λιβάδι» : «Κάτω εἰς τὸ ποτόκι ὅλα ἦσαν θάλασσα…»
