Παρακολουθώ αρκετά στενά τον τελευταίο καιρό τις τοποθετήσεις αρκετών ανθρώπων , απο απλούς πολίτες ως και επαγγεμάτίες του χώρου
Η συζήτηση που έχει ανοίξει για τη δημιουργία νέας μαρίνας στη Σκιάθο είναι σοβαρή και απολύτως αναγκαία. Αφορά μια υποδομή που μπορεί να καθορίσει την οικονομική και τουριστική πορεία του νησιού για πολλές δεκαετίες.
Για τον λόγο αυτό, η δική μου τοποθέτηση είναι ξεκάθαρη από την αρχή:
Η Σκιάθος χρειάζεται μαρίνα, ΟΧΙ όμως αυτή που παρουσιάζεται !
Χρειάζεται μια σύγχρονη, λειτουργική, ασφαλή και περιβαλλοντικά υπεύθυνη μαρίνα, η οποία θα μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο το yachting όσο και το mega yachting και να αναβαθμίσει συνολικά το λιμάνι και το τουριστικό προϊόν του τόπου μας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οποιοδήποτε σχέδιο παρουσιάζεται πρέπει να γίνεται αποδεκτό χωρίς ερωτήσεις, χωρίς τεκμηρίωση και χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά τη λειτουργία του λιμανιού.
Μιλώ με την εμπειρία 26 ετών στο mega yachting
Δεν τοποθετούμαι ως περιστασιακός παρατηρητής ούτε ως κάποιος που απλώς έχει μια γενική άποψη για τη θάλασσα.
Δραστηριοποιούμαι επαγγελματικά στον χώρο του yachting και του mega yachting από το 2000. Επί 26 χρόνια βρίσκομαι καθημερινά σε επαφή με κυβερνήτες, πληρώματα, διαχειρίστριες εταιρείες, ναυλωτές και ιδιοκτήτες μεγάλων σκαφών.
Γνωρίζω λοιπόν από πρώτο χέρι:
- τι ζητά ένας κυβερνήτης πριν επιλέξει έναν προορισμό,
- τι απαιτεί ένα mega yacht για να προσεγγίσει και να παραμείνει με ασφάλεια,
- ποιες υπηρεσίες πρέπει να παρέχει μια σύγχρονη μαρίνα,
- πώς λειτουργεί η τροφοδοσία, η πετρέλευση και η διαχείριση αποβλήτων,
- ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες των πληρωμάτων,
- πώς επηρεάζουν τα απόνερα, οι άνεμοι και οι χειρισμοί των πλοίων την ασφάλεια των ελλιμενισμένων σκαφών,
- και, κυρίως, πώς μια κακή λιμενική εμπειρία μεταφέρεται αμέσως σε ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα του yachting.
Παράλληλα, είμαι γιος του αείμνηστου Γιάννη Πασχάλη, ενός ανθρώπου με πολυετή εμπειρία και βαθιά γνώση του λιμανιού και της θάλασσας της Σκιάθου.
Το αναφέρω όχι για συναισθηματικούς λόγους, αλλά επειδή η οικογένειά μου(πέραν του πατέρα μου έχει ζήσει από κοντά προηγούμενες προσπάθειες σχεδιασμού της μαρίνας (Π.ΠΑΣΧΑΛΗΣ πρώτος πρόεδρος ΛΤ ΣΚΙΑΘΟΥ). Γνωρίζω, επομένως, πολύ καλά πόσο σοβαρά αντιμετωπιζόταν κάποτε η συλλογή της τοπικής και επαγγελματικής γνώσης.
Το yachting αφήνει πραγματικά χρήματα στη Σκιάθο
Το yachting και ιδιαίτερα το mega yachting δεν είναι μια δραστηριότητα που ωφελεί μόνο τον ιδιοκτήτη μιας θέσης ελλιμενισμού ή έναν ναυτικό πράκτορα.
Ένα μεγάλο σκάφος που παραμένει στη Σκιάθο δημιουργεί κύκλο εργασιών σε ολόκληρη την τοπική αγορά:
- αγοράζει τρόφιμα, ποτά και αναλώσιμα,
- πραγματοποιεί ανεφοδιασμούς καυσίμων,
- χρησιμοποιεί ταξί, λεωφορεία και οχήματα μεταφοράς,
- συνεργάζεται με τεχνικούς, ηλεκτρολόγους, μηχανικούς και δύτες,
- χρειάζεται υπηρεσίες καθαρισμού, πλυντηρίων και συντήρησης,
- στέλνει επιβάτες και πληρώματα σε εστιατόρια και καταστήματα,
- χρησιμοποιεί ξενοδοχεία για επισκέπτες, πληρώματα και αλλαγές προσωπικού,
- πραγματοποιεί αεροπορικές μετακινήσεις μέσω του αεροδρομίου,
- και συχνά παραμένει περισσότερες ημέρες όταν διαθέτει ασφαλή και ποιοτική θέση.
Αυτά είναι χρήματα που διαχέονται σε δεκάδες επαγγελματικούς κλάδους του νησιού.
Σήμερα, πολλά μεγάλα σκάφη αποφεύγουν να προγραμματίσουν πολυήμερη παραμονή στη Σκιάθο επειδή δεν γνωρίζουν αν θα βρουν ασφαλή θέση πρόσδεσης. Άλλα παραμένουν αρόδου, με αποτέλεσμα οι επιβάτες και τα πληρώματα να εξυπηρετούνται αποκλειστικά με tenders. Και άλλα περνούν για λίγες ώρες και αποχωρούν.
Όπως σωστά επισημαίνεται και στη δημόσια συζήτηση, η Σκιάθος διαθέτει δύο μεγάλα συγκριτικά πλεονεκτήματα: τη γεωγραφική της θέση στις Σποράδες και το διεθνές αεροδρόμιο. Μια σωστά σχεδιασμένη μαρίνα μπορεί να αξιοποιήσει αυτά τα πλεονεκτήματα και να καταστήσει το νησί σημαντικό σταθμό του yachting στο Βόρειο Αιγαίο.
Άλλο «χρειαζόμαστε μαρίνα» και άλλο «δεχόμαστε οποιοδήποτε σχέδιο»
Το γεγονός ότι υποστηρίζουμε τη δημιουργία μαρίνας δεν σημαίνει ότι οφείλουμε να αποδεχτούμε αδιαμαρτύρητα το σχέδιο που παρουσιάστηκε.
Η πρώτη εικόνα που δημιουργείται από το νέο πλάνο είναι εικόνα προχειρότητας. Ένα σχέδιο που μοιάζει περισσότερο με μια βιαστική αποτύπωση επάνω στον χάρτη παρά με αποτέλεσμα ολοκληρωμένης λιμενολογικής, κυκλοφοριακής, περιβαλλοντικής και επιχειρησιακής μελέτης.
Και εδώ προκύπτουν συγκεκριμένα ερωτήματα:
Ποιος εκπόνησε αυτό το σχέδιο;
Με ποια τεχνικά και λειτουργικά δεδομένα;
Από ποιους ανθρώπους άντλησε πληροφορίες;
Ποιοι κυβερνήτες, ναυτικοί πράκτορες, επαγγελματίες του yachting, αλιείς ή χειριστές επαγγελματικών σκαφών ρωτήθηκαν;
Ποιος κατέγραψε τις επιπτώσεις από τη συνύπαρξη μαρίνας, ακτοπλοΐας, εμπορικού λιμένα, ημερόπλοιων, αλιευτικών και mega yachts στην ίδια περιορισμένη θαλάσσια ζώνη;
Μέχρι σήμερα, τουλάχιστον από όσα γνωρίζουμε εμείς οι άνθρωποι του κλάδου, δεν κλήθηκε κανένας από τους άμεσα εμπλεκόμενους να καταθέσει οργανωμένα τη γνώση και την εμπειρία του.
Δεν γνωρίζω να ρωτήθηκε κάποιος κυβερνήτης μεγάλου σκάφους.
Δεν γνωρίζω να ρωτήθηκε κάποιος τοπικός ναυτικός πράκτορας.
Δεν γνωρίζω να πραγματοποιήθηκε συνάντηση με επαγγελματίες που εξυπηρετούν καθημερινά μεγάλα σκάφη.
Δεν γνωρίζω να παρουσιάστηκε στους ανθρώπους του λιμανιού μια ολοκληρωμένη τεχνική μελέτη, ώστε να μπορούν να υποβάλουν παρατηρήσεις.
Αν υπάρχουν πρακτικά τέτοιων συναντήσεων, τεχνικές εισηγήσεις ή επίσημες γνωμοδοτήσεις, ας δημοσιοποιηθούν.
Στο προηγούμενο master plan ζητούσαν πραγματική γνώση
Η σύγκριση με τον τρόπο που είχε αντιμετωπιστεί το παλαιότερο master plan είναι αποκαλυπτική.
Τότε οι μελετητές είχαν επικοινωνήσει τουλάχιστον τρεις φορές με τον πατέρα μου, όπως και με άλλους έμπειρους καπετάνιους.
Δεν τους ρωτούσαν για να τους κάνουν μια τυπική ενημέρωση. Τους ρωτούσαν για να αντλήσουν πραγματικές πληροφορίες και βιωματική γνώση:
- για τους ανέμους και τις ριπές,
- για τις επικρατούσες συνθήκες μέσα στο λιμάνι,
- για τους κυματισμούς και τα απόνερα,
- για τις μανούβρες των πλοίων,
- για τα βάθη και τις ασφαλείς προσεγγίσεις,
- για τον τρόπο πρόσδεσης των διαφορετικών κατηγοριών σκαφών,
- και για τη λειτουργία του λιμανιού κατά τους μήνες αιχμής.
Αυτός είναι ο σωστός τρόπος εκπόνησης ενός master plan: η τεχνική γνώση του μελετητή να συναντά τη βιωματική γνώση των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται καθημερινά στο λιμάνι.
Σήμερα τι συνέβη;
Ποια αντίστοιχη διαδικασία ακολουθήθηκε;
Ποιοι ήταν οι τοπικοί συνομιλητές των μελετητών;
Ή μήπως αυτή τη φορά κρίθηκε ότι ένας άνθρωπος μπορεί μόνος του να υποκαταστήσει τον λιμενολόγο, τον κυβερνήτη, τον ναυτικό πράκτορα και όλους τους υπόλοιπους επαγγελματίες;Ναι δυστυχώς !!!
Τι συζητήθηκε με το ΤΑΙΠΕΔ το 2019
Το 2019 είχα μεταβεί μαζί με τον κ. Τζούμα στο ΤΑΙΠΕΔ, προκειμένου να ενημερωθούμε και να συζητήσουμε για την προοπτική της μαρίνας της Σκιάθου.
Στη συνάντηση εκείνη μας είχε καταστεί σαφές ότι η Σκιάθος δεν βρισκόταν τότε στις άμεσες προτεραιότητες του ΤΑΙΠΕΔ.
Παράλληλα, τα σχέδια και οι κατευθύνσεις που είχαμε συζητήσει τότε δεν έχουν καμία ουσιαστική σχέση με το σημερινό πλάνο.
Επομένως, είναι εύλογο να ζητάμε απαντήσεις:
- Πότε και με ποια διαδικασία άλλαξε ο σχεδιασμός;
- Ποιος εισηγήθηκε το νέο πλάνο;
- Ποια προβλήματα επιχειρεί να λύσει;
- Ποια τεχνική μελέτη στηρίζει τη σημερινή χωροθέτηση;
- Πώς αξιολογήθηκε η συνύπαρξη της μαρίνας με το εμπορικό και ακτοπλοϊκό λιμάνι;
- Πώς διασφαλίζεται η ασφαλής κίνηση μεγάλων σκαφών;
- Πού προβλέπονται η πετρέλευση, η παραλαβή αποβλήτων, η τροφοδοσία και η προσωρινή στάθμευση των οχημάτων εξυπηρέτησης;
- Πώς αντιμετωπίζεται η κυκλοφοριακή επιβάρυνση στο παραλιακό μέτωπο;
- Ποιες είναι οι προβλεπόμενες θέσεις για mega yachts και ποια τα μέγιστα μήκη και βυθίσματά τους;
- Ποιο είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που αποδεικνύει ότι η μαρίνα θα είναι λειτουργική και βιώσιμη;
Δεν αρκεί να μας παρουσιάζεται ένα σχεδιάγραμμα για να βγάλεις μια φωτόγραφία. Χρειάζεται να γνωρίζουμε τι ακριβώς μελετήθηκε και από ποιους.
Η συνύπαρξη μαρίνας και εμπορικού λιμένα
Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα είναι η σχεδιαζόμενη συνύπαρξη της μαρίνας με την ακτοπλοΐα και τη λειτουργία του εμπορικού λιμένα.
Ένας πελάτης που πληρώνει υπηρεσίες οργανωμένης μαρίνας δεν μπορεί να βρίσκεται δίπλα σε:
- θόρυβο από φορτοεκφορτώσεις,
- ουρές αυτοκινήτων και φορτηγών,
- καυσαέρια,
- έντονα απόνερα,
- συνεχή κίνηση επιβατικών πλοίων,
- και επιχειρησιακές δραστηριότητες ασύμβατες με τη λειτουργία μιας μαρίνας υψηλών προδιαγραφών.
Το σχετικό άρθρο του Άκη Τσαρούχη θέτει ακριβώς αυτό το ζήτημα: μια μαρίνα που θα αναγκαστεί να συνυπάρξει με το εμπορικό λιμάνι κινδυνεύει από την πρώτη ημέρα να προσφέρει προβληματική εμπειρία στους πελάτες της.
Στον χώρο του yachting, μια αρνητική εμπειρία διαδίδεται εξαιρετικά γρήγορα. Οι κυβερνήτες επικοινωνούν μεταξύ τους, ανταλλάσσουν πληροφορίες και ενημερώνουν τις εταιρείες διαχείρισης. Αν μια μαρίνα αποκτήσει κακή φήμη, δεν διορθώνεται εύκολα ούτε με διαφήμιση ούτε με δημόσιες σχέσεις.
Γι’ αυτό πρέπει να εξεταστεί σοβαρά, μέσα από πραγματική μελέτη, η σταδιακή μεταφορά των εμπορικών λειτουργιών σε διαφορετικό χώρο, με καλή πρόσβαση στο οδικό δίκτυο και χωρίς επιβάρυνση του κέντρου της πόλης.
Ο δήμαρχος δεν είναι λιμενολόγος
Η εκλεγμένη δημοτική αρχή έχει ασφαλώς το δικαίωμα και την ευθύνη να λαμβάνει αποφάσεις. Η εκλογή, όμως, δεν μετατρέπει κανέναν αιρετό σε ειδικό επί παντός επιστητού.
Ο δήμαρχος δεν είναι λιμενολόγος.
Δεν είναι κυβερνήτης mega yacht.
Δεν είναι ναυτικός πράκτορας.
Δεν είναι ειδικός στη λειτουργία μαρινών.
Ο ρόλος του δεν είναι να υποκαθιστά όλους αυτούς. Είναι να τους συγκεντρώνει γύρω από το ίδιο τραπέζι, να ακούει τις γνώσεις και τις διαφορετικές εμπειρίες τους και να εξασφαλίζει ότι οι τελικές πολιτικές αποφάσεις στηρίζονται σε σοβαρή επιστημονική και επαγγελματική τεκμηρίωση.
Η μονοπρόσωπη διαχείριση ενός τόσο μεγάλου έργου και η αντίληψη του «εγώ ξέρω» είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Εδώ δεν συζητάμε για μια προσωρινή παρέμβαση. Συζητάμε για ένα έργο δεκαετιών, το οποίο θα αλλάξει μόνιμα το λιμάνι, το παραλιακό μέτωπο, την εικόνα της πόλης και την οικονομική δραστηριότητα του νησιού.
Ο κ. Τζούμας οφείλει να εξηγήσει ποια ακριβώς ήταν η συμμετοχή του στη διαμόρφωση του σημερινού σχεδίου, ποιους συμβουλεύτηκε και ποια στοιχεία μετέφερε στους μελετητές.
Δεν μπορεί ο πιο άσχετος με την καθημερινή λειτουργία του yachting να εμφανίζεται ως ο αποκλειστικός γνώστης και ρυθμιστής ενός έργου που θα δεσμεύσει τη Σκιάθο για τις επόμενες γενιές.
Τι κατα τη γνώμη μου πρέπει να γίνει ΑΜΕΣΑ;
Πριν προχωρήσει οποιαδήποτε διαδικασία, πρέπει:
- Να δημοσιοποιηθεί το πλήρες σχέδιο και όχι μόνο μια γενική απεικόνιση.
- Να παρουσιαστούν οι λιμενολογικές, περιβαλλοντικές, κυκλοφοριακές και οικονομικές μελέτες που το συνοδεύουν.
- Να γνωστοποιηθεί ποιος εκπόνησε το σχέδιο και ποια δεδομένα χρησιμοποίησε.
- Να συγκροτηθεί τεχνική ομάδα διαβούλευσης με λιμενολόγους, κυβερνήτες, ναυτικούς πράκτορες, εκπροσώπους της ακτοπλοΐας, επαγγελματίες σκαφών, αλιείς, φορείς του τουρισμού και ανθρώπους του λιμανιού.
- Να διερευνηθεί σοβαρά η απομάκρυνση ή η σταδιακή μεταφορά των εμπορικών λειτουργιών από τη ζώνη της νέας μαρίνας.
- Να καθοριστούν οι πραγματικές ανάγκες ελλιμενισμού, συμπεριλαμβανομένων των θέσεων για μεγάλα και mega yachts.
- Να προηγηθεί ουσιαστική δημόσια διαβούλευση πριν ληφθούν δεσμευτικές αποφάσεις.
- Να παρουσιαστούν εναλλακτικά σενάρια, με τα πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα και το κόστος κάθε επιλογής.
Ναι στη μαρίνα — όχι στην προχειρότητα
Η θέση μου δεν είναι «όχι στη μαρίνα».
Είναι ναι σε μια σωστή μαρίνα.
Ναι σε μια μαρίνα που θα φέρνει πραγματικό εισόδημα στο νησί.
Ναι σε μια υποδομή που θα ενισχύσει το yachting και το mega yachting.
Ναι σε μια επένδυση που θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και νέες επαγγελματικές δραστηριότητες.
Ναι σε ένα λιμάνι ασφαλές, οργανωμένο και αντάξιο της διεθνούς εικόνας της Σκιάθου.
Αλλά ταυτόχρονα:
Όχι σε ένα σχέδιο “αρπακόλλα”.
- Οχι στην “τσιμεντοποίηση'”
Όχι σε αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες.
Όχι στην απαξίωση των ανθρώπων που γνωρίζουν το λιμάνι και εργάζονται καθημερινά μέσα σε αυτό.
Όχι στην παρουσίαση ενός πρόχειρου σχεδιαγράμματος ως ολοκληρωμένου οράματος για το μέλλον του τόπου.
Η Σκιάθος χρειάζεται μαρίνα. Αλλά χρειάζεται μια μαρίνα που θα σχεδιαστεί με γνώση, σοβαρότητα, διαφάνεια και συμμετοχή.
Γιατί αυτό το έργο δεν ανήκει σε κανέναν δήμαρχο, σε καμία δημοτική αρχή και σε κανέναν μεμονωμένο μελετητή.
Ανήκει στη Σκιάθο και στις επόμενες γενιές της.
Αυτά τα ολίγα… Καλήμέρα σας ταξιδέυοντας εν πλώ και με αφορμή 2 συζητήσεις που είχα πρόσφατα…
Πασχάλης Ι. Νικόλαος
Ναυτικός πράκτορας Yachting
Επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Σκιάθος για Όλους»
