Με μια ιδιαίτερα σημαντική και ουσιαστική παρουσία συμμετείχε το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου στη Διημερίδα για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 19 και την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026, στο εμβληματικό Μπούρτζι της Σκιάθου.
Η διημερίδα διοργανώθηκε από την Εταιρεία Κοινωνικής Παρέμβασης και Πολιτισμού (ΕΚΠΟΛ) της Περιφέρειας Θεσσαλίας και τον Δήμο Σκιάθου και αποτέλεσε μια σημαντική συνάντηση ανθρώπων της εκπαίδευσης, της ιστορίας, της λογοτεχνίας και του πολιτισμού γύρω από τη ζωή, το έργο και τη διαχρονική πνευματική παρακαταθήκη του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Οι θεματικές της διημερίδας εκτείνονταν από τη σχέση του συγγραφέα με τη Σκιάθο και την ιδιαίτερη γλώσσα του έως την εκπαίδευση, τη σχολική ζωή, τη θρησκευτικότητα και τις κοινωνικές όψεις του έργου του.
Ιδιαίτερα δυναμική και πολυεπίπεδη υπήρξε η παρουσία του 2ου Προτύπου Γυμνασίου Βόλου στη διημερίδα, καθώς το σχολείο εκπροσωπήθηκε τόσο από τη Διευθύντριά του και εκπαιδευτικούς του σχολείου όσο και από μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου, αναδεικνύοντας στην πράξη τη σύνδεση της εκπαιδευτικής έρευνας με τη μαθητική δημιουργία και συμμετοχή.
Η Διευθύντρια του σχολείου, Δρ Σοφία Κανταράκη, παρουσίασε εισήγηση με θέμα «Εκπαίδευση και σχολική ζωή στο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: όψεις της εκπαιδευτικής πραγματικότητας στα τέλη του 19ου αιώνα», φωτίζοντας, μέσα από το παπαδιαμαντικό έργο, πτυχές της σχολικής ζωής, της εκπαιδευτικής πραγματικότητας και των κοινωνικών συνθηκών της εποχής.
Στη διημερίδα συμμετείχε επίσης με εισήγηση η φιλόλογος του σχολείου Μαρία Νάστου, η οποία ανέπτυξε το θέμα «Η θρησκευτικότητα στον Παπαδιαμάντη», προσεγγίζοντας μία από τις πλέον χαρακτηριστικές και ουσιαστικές διαστάσεις του έργου του μεγάλου Σκιαθίτη πεζογράφου.
Ιδιαίτερη, ωστόσο, θέση στη συμμετοχή του σχολείου κατείχε η παρουσία των ίδιων των μαθητών. Οι μαθητές Στέφανος Παναγιωτάκος και Βίκτωρας Κοντονάσιος παρουσίασαν την εισήγηση «Πειθαρχία και παιδαγωγικές πρακτικές: το σχολείο της αυστηρότητας στο έργο του Παπαδιαμάντη», ενώ οι μαθήτριες Κανέλλα Λυδία Μπαντά και Ιωσηφίνα Πατρινού ανέπτυξαν το θέμα «Κοινωνικές και έμφυλες ανισότητες στην εκπαίδευση».
Με τον τρόπο αυτό, η παρουσία του 2ου Προτύπου Γυμνασίου Βόλου στη Σκιάθο απέκτησε έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα: εκπαιδευτικοί και μαθητές συναντήθηκαν στο ίδιο πεδίο μελέτης, έρευνας και δημόσιου λόγου, προσεγγίζοντας το έργο του Παπαδιαμάντη από διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές οπτικές. Η λογοτεχνία συνδέθηκε με την ιστορία της εκπαίδευσης, την κοινωνική πραγματικότητα, τη θρησκευτικότητα και τα ζητήματα παιδαγωγικής, αποδεικνύοντας ότι το έργο του Παπαδιαμάντη εξακολουθεί να προσφέρει γόνιμα ερεθίσματα για το σχολείο του σήμερα.
Η συμμετοχή στη Σκιάθο εντάσσεται παράλληλα στον ευρύτερο κύκλο δράσεων του 2ου Προτύπου Γυμνασίου Βόλου για τη συμπλήρωση πέντε χρόνων λειτουργίας του ως Προτύπου, έναν κύκλο που έχει τεθεί φέτος υπό το πνευματικό φως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Το σχολείο έχει επιλέξει να τιμήσει τον μεγάλο Σκιαθίτη δημιουργό όχι μέσα από μια επετειακή και στατική προσέγγιση, αλλά φέρνοντας το έργο του σε ζωντανό διάλογο με τους μαθητές και με σύγχρονα κοινωνικά, εκπαιδευτικά και πολιτισμικά ερωτήματα.
Η παρουσία των μαθητών στο Μπούρτζι, στο ίδιο το νησί που γέννησε και διαμόρφωσε τον κόσμο του Παπαδιαμάντη, προσέδωσε στην εμπειρία ιδιαίτερο συμβολισμό. Η Σκιάθος δεν αποτέλεσε απλώς τον τόπο διεξαγωγής μιας ακόμη ημερίδας· έγινε το φυσικό σκηνικό μιας βιωματικής συνάντησης των νέων ανθρώπων με τη λογοτεχνική και πολιτιστική τους κληρονομιά.
Για το 2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Βόλου, αυτή ακριβώς είναι και η ουσία ενός σχολείου ανοιχτού στην κοινωνία: η γνώση να μην εγκλωβίζεται στο σχολικό εγχειρίδιο, αλλά να γίνεται έρευνα, εμπειρία, λόγος, δημιουργία και δημόσια παρουσία. Οι μαθητές να μη βρίσκονται απλώς στις θέσεις των ακροατών, αλλά να παίρνουν τον λόγο, να θέτουν ερωτήματα και να γίνονται οι ίδιοι φορείς πολιτισμού.
Και ίσως αυτή να ήταν η πιο όμορφη εικόνα του διημέρου για το σχολείο: τέσσερις μαθητές Γυμνασίου να στέκονται στη Σκιάθο και να συνομιλούν, με τη δική τους σύγχρονη φωνή, με τον κόσμο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
ad
Μια συνάντηση γενεών, τόπων και εποχών. Μια ακόμη απόδειξη ότι, όταν το σχολείο εμπιστεύεται τους μαθητές του, η μάθηση μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της τάξης και να μετατραπεί σε ζωντανή πνευματική και πολιτιστική εμπειρία.
