Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό από τα Υπουργεία Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υπουργείο Τουρισμού, σηματοδοτώντας μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τρόπο με τον οποίο θα αναπτύσσονται τουριστικά οι νησιωτικές και παράκτιες περιοχές της χώρας.
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τη δόμηση. Αφορά συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης που θα ακολουθήσουν περιοχές με υψηλή τουριστική πίεση, όπως η Σκιάθος.
Η Σκιάθος στις περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης
Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσιάστηκε, η Σκιάθος κατατάσσεται στις περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης και πίεσης, μαζί με άλλους ιδιαίτερα δημοφιλείς προορισμούς της χώρας.
Η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση σημαίνει ότι το κράτος θεωρεί πλέον πως το νησί έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου η περαιτέρω ανάπτυξη δεν μπορεί να συνεχίζεται με τους ίδιους όρους που ίσχυαν τις προηγούμενες δεκαετίες.
Η βασική φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι η μετάβαση:
- από την ανεξέλεγκτη ποσοτική ανάπτυξη,
- σε ένα πιο ελεγχόμενο μοντέλο με έμφαση στην ποιότητα, στις υποδομές και στη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής.
Οι σημαντικότερες αλλαγές που προτείνονται
Αυστηρότεροι όροι για νέες τουριστικές επενδύσεις εκτός σχεδίου
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά την εκτός σχεδίου δόμηση.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη νέων τουριστικών εγκαταστάσεων, με μεγαλύτερες απαιτήσεις αρτιότητας γηπέδων και περιορισμό της διάσπαρτης τουριστικής δόμησης.
Η κατεύθυνση που δίνεται είναι:
- λιγότερες μικρές αποσπασματικές αναπτύξεις,
- περισσότερες οργανωμένες και συγκεντρωμένες επενδύσεις.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μικρότερα οικόπεδα που μέχρι σήμερα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να αξιοποιηθούν τουριστικά, ενδέχεται στο μέλλον να αντιμετωπίσουν σημαντικούς περιορισμούς.
Σύνδεση ανάπτυξης με υποδομές
Για πρώτη φορά συνδέεται άμεσα η τουριστική ανάπτυξη με:
- την επάρκεια ύδρευσης,
- τα δίκτυα αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού,
- τη διαχείριση απορριμμάτων,
- τις ενεργειακές υποδομές,
- τη φέρουσα ικανότητα των λιμένων και του οδικού δικτύου.
Με απλά λόγια, δεν θα εξετάζεται μόνο αν «χωρά» πολεοδομικά μια νέα επένδυση, αλλά και αν μπορεί το νησί να την υποστηρίξει λειτουργικά.
Περιορισμοί στην παράκτια ζώνη
Το σχέδιο προβλέπει αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας των παράκτιων περιοχών και του φυσικού περιβάλλοντος.
Οι παρεμβάσεις κοντά στον αιγιαλό και στις παραλίες θα εξετάζονται πλέον με αυστηρότερα κριτήρια, ειδικά σε περιοχές που ήδη παρουσιάζουν υψηλή τουριστική επιβάρυνση.
Για νησιά όπως η Σκιάθος, όπου η οικονομία συνδέεται άμεσα με τις παραλίες και το φυσικό τοπίο, η συγκεκριμένη αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη.
Έλεγχος νέων τουριστικών κλινών
Το νέο πλαίσιο εισάγει λογική «φέρουσας ικανότητας», δηλαδή εξετάζεται πλέον πόσες νέες τουριστικές κλίνες μπορεί πραγματικά να αντέξει κάθε περιοχή.
Η λογική αυτή συνδέεται με:
- την ποιότητα ζωής των κατοίκων,
- τη λειτουργικότητα των υποδομών,
- αλλά και τη διατήρηση της ελκυστικότητας του ίδιου του προορισμού.
Δεν προβλέπεται “πάγωμα” της οικοδομικής δραστηριότητας
Από την έως τώρα παρουσίαση του σχεδίου δεν προκύπτει γενική απαγόρευση της δόμησης ή της τουριστικής ανάπτυξης.
Αυτό που φαίνεται να επιχειρείται είναι:
- μεγαλύτερος έλεγχος,
- αυστηρότερος σχεδιασμός,
- και σταδιακή μετάβαση σε πιο ήπια μορφή ανάπτυξης.
Η οικοδομική δραστηριότητα συνεχίζεται, αλλά με διαφορετικούς κανόνες και αυξημένες απαιτήσεις.
Ένα σχέδιο που θα επηρεάσει το μέλλον των νησιών
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί ουσιαστικά μια πολιτική επιλογή για το πώς θα εξελιχθούν τα ελληνικά τουριστικά νησιά τα επόμενα χρόνια.
Για τη Σκιάθο, η δημόσια διαβούλευση που βρίσκεται σε εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ρυθμίσεις που θα οριστικοποιηθούν ενδέχεται να επηρεάσουν:
- τον τρόπο δόμησης,
- τις επενδύσεις,
- τη μικρή ιδιοκτησία,
- την τουριστική οικονομία,
- αλλά και τη συνολική φυσιογνωμία του νησιού για τις επόμενες δεκαετίες.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να υπάρξουν τοποθετήσεις από φορείς, επαγγελματικούς συλλόγους, μηχανικούς, επενδυτές και τοπικές κοινωνίες, καθώς πρόκειται για ένα σχέδιο που επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη, την οικονομία και την καθημερινότητα των τουριστικών περιοχών της χώρας.
Η επόμενη ημέρα απαιτεί συνεννόηση
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ούτε με υπερβολικό φόβο ούτε με επιπόλαιη προσέγγιση.
Αφορά το πώς θέλουμε να είναι τα νησιά μας τα επόμενα 10, 20 και 30 χρόνια.
Η Σκιάθος χρειάζεται σοβαρό σχεδιασμό, σύγχρονες υποδομές, ισχυρή τοπική οικονομία, βιώσιμη οικοδομική δραστηριότητα και ποιοτικό τουρισμό, με βασική προϋπόθεση πάνω απ’ όλα την κοινωνική συνεννόηση και τη διαμόρφωση μιας κοινής στρατηγικής για το μέλλον του τόπου.
Γιατί η ανάπτυξη ενός τόπου δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε στις ακρότητες ούτε στους διχασμούς, αλλά σε ένα κοινό σχέδιο που να εξασφαλίζει προοπτική για όλους.
Αναστάσιος Ζ. Κουκιάς
Μηχανικός Έργων Υποδομής Τ.Ε.
