Επιμέλεια-Γεώργιος Σανιδάς
SkiathosVoice.gr
Πριν μισό αιώνα καμιά άλλη υπαίθρια γιορτή δε συγκρινόταν με το πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής στη Σκιάθο. Ακόμα και η πρωτομαγιά είχε το χαρακτήρα της παρέας, ενώ στης ΖΠ μαζεύονταν οι πάντες.
Τι άλλο όμως, εκτός απ’ τη μαζική συμμετοχή, έκανε το πανηγύρι τόσο ξεχωριστό;
-Σίγουρα ο μαγευτικός τόπος όπου διεξαγόταν: ανάμεσα στα δυο ξωκλήσια -το παλιό και το νέο- στο καταπράσινο λιβάδι με τις παπαρούνες -πριν καταντήσει πάρκινγκ!- στην απλωσιά, δίπλα στο αλώνι της Βαγγελίστρας, κάτω απ’ την κορφή της Καραφλιτζανάκας, πάνω απ’ την απέραντη θάλασσα, εκεί που σε κυρίευε το αίσθημα του υψηλού χωρίς να σε τρομάζει και που έκανες μια ώρα πεζοπορία μέσα στην όμορφη φύση για να φτάσεις στο ξέφωτο φουσκώνοντας το στήθος σου με οξυγόνο.
-Ασφαλώς και η υπέροχη πρωινή λειτουργία στο καταπληκτικό εκκλησάκι κάτω απ’ τις κουκουναριές, που τελείται προς τιμή της Παναγίας, δεν ανήκει όμως στις Θεομητορικές γιορτές, αλλά σχετίζεται με τη Ζωή!
-Βεβαίως ότι το πανηγύρι γινόταν την Παρασκευή μετά την Ανάσταση, δηλαδή μέσα στην Πασχαλινή χαρά και στη μυροβόλο άνοιξη.
-Οπωσδήποτε όμως το έκανε ξεχωριστό το μεγάλο, ολοήμερο γλέντι με τα σουβλιστά αρνιά, τον άφθονο οίνο και τα εδέσματα, τα όργανα και τους παραδοσιακούς χορούς, όπως και τα τραγούδια και προπαντός, γιατί αποτελούσε σύγκαιρα τη γιορτή της κοινοκτημοσύνης!
-Και ήταν φυσικά και η χαρά των παιδιών που έπαιζαν ασταμάτητα, όπως και των νέων που φλέρταραν αδιάκοπα πίσω απ’ τα μεθυσμένα μάτια των μεγάλων.
Όλα αυτά μαζί λοιπόν κι ακόμα ένα: η ασύγκριτη αξία της προσμονής!
Πράγματι, ο κόσμος τότε είχε συγκεκριμένες μέρες που γιόρταζε, τις λαχταρούσε να έρθουν, τις πρόσμενε πως και πως και τις τιμούσε δεόντως. Γι’ αυτό και αποκτούσαν ιδιαίτερη αξία, επειδή δεν ισοπέδωναν τα πάντα για να επικρατήσουν ο καταναλωτισμός και η παγκοσμιοποίηση…
Στη Σκιάθο όμως, στο παλιό μονοπάτι προς το Κάστρο, έχουμε δίπλα στο ρέμα κι άλλο ένα πανέμορφο εξωκλήσι αφιερωμένο στη Ζωοδόχο Πηγή και λέγεται Παναγία Ντουμάν ή Δομάν που υπολογίζεται πως πρωτοχτίστηκε τον 18ο αιώνα.
Το όνομά της, όπως διαβάζουμε και στο περιοδικό ΕΙΚΟΝΕΣ (7/4/1961 σελ. 29), προέρχεται από το ντουμάνι των σουβλιστών αρνιών στο πανηγύρι της, το οποίο προφανώς της έδωσαν οι Μωαμεθανοί του Κάστρου βλέποντας τον καπνό να βγαίνει μέσα απ’ το δάσος. Ωστόσο, ο αείμνηστος Σκιαθίτης και πιστός φίλος του Κάστρου Γιάννης Παρίσης, διαφοροποιεί την εκδοχή γράφοντας στην εφημερίδα ΒΟΡΕΙΟΙ ΣΠΟΡΑΔΕΣ τον Δεκέμβριο του 1973 (σελ. 5) ότι ένας Τούρκος του Κάστρου έδωσε το όνομα επειδή είδε φωτιά να βγαίνει το βράδυ της γιορτής την οποία άναψαν οι προσκυνητές για να ζεσταθούν. Και τα δύο πάντως συγκλίνουν πως το όνομα βγήκε απ’ το ‘’ντουμάνι’’ άμεσο δάνειο του τουρκικού duman.
Φωτογραφίες πανηγυριού της Μάγδας Ιωάννου
