Επιμέλεια-Πασχάλης Ι. Νικόλαος
SkiathosVoice.gr

Η ταυτοποίηση του Χάρι Πέγκλαρ έλυσε μια απορία που άφησαν πίσω τους κάποια προσωπικά χαρτιά. Άλλοι τρεις ναυτικοί αναγνωρίστηκαν από λείψανα σε διαφορετικό σημείο της καναδικής Αρκτικής.
Ιστορικό αφιέρωμα με αφορμή έρευνα που ανακοινώθηκε στις 6 Μαΐου 2026
Το 1859, μια ομάδα που έψαχνε τα ίχνη της αποστολής του Τζον Φράνκλιν βρήκε στην καναδική Αρκτική τα λείψανα ενός άνδρα. Μαζί τους υπήρχαν χαρτιά που συνδέονταν με τον Χάρι Πέγκλαρ, ναυτικό του HMS Terror. Τα ρούχα όμως έδωσαν στους μελετητές λόγο να αμφιβάλλουν. Μήπως ο άνθρωπος που βρέθηκε κουβαλούσε τα χαρτιά ενός συντρόφου του; Η απορία έμεινε ανοιχτή για περισσότερο από ενάμιση αιώνα. Τον Μάιο του 2026, το Πανεπιστήμιο του Waterloo ανακοίνωσε ότι η σύγκριση DNA έδωσε τελικά στα λείψανα το όνομα του Πέγκλαρ.
Δύο πλοία παγιδευμένα στον πάγο
Το Erebus και το Terror ξεκίνησαν από τη Βρετανία το 1845. Στόχος της αποστολής ήταν να χαρτογραφήσει το Βορειοδυτικό Πέρασμα, τη θαλάσσια διαδρομή ανάμεσα στα νησιά της καναδικής Αρκτικής. Τον Σεπτέμβριο του 1846 τα πλοία εγκλωβίστηκαν στον πάγο. Τον Απρίλιο του 1848, όταν τα εγκατέλειψαν οι 105 επιζώντες, ο Φράνκλιν είχε ήδη πεθάνει. Κανείς από τους άνδρες της αποστολής δεν γύρισε.
Οι ημερομηνίες αυτές είναι γνωστές χάρη σε ένα μικρό έγγραφο που βρέθηκε στο Victory Point. Στο περιθώριο μιας προηγούμενης αναφοράς, οι αξιωματικοί σημείωσαν πότε άφησαν τα πλοία και προς τα πού σκόπευαν να κινηθούν. Για όσα συνέβησαν στη συνέχεια, οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι συνδυάζουν ευρήματα από διαφορετικές θέσεις, γραπτά στοιχεία και μαρτυρίες των Ινουίτ. Η θέση ενός ευρήματος έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μπορεί να τοποθετήσει έναν άνθρωπο σε συγκεκριμένο σημείο της διαδρομής.
Από το κατάστιχο του πληρώματος στον τόπο του ευρήματος
Η ίδια έρευνα ταυτοποίησε άλλους τρεις άνδρες, τους Γουίλιαμ Όρεν, Ντέιβιντ Γιανγκ και Τζον Μπρίτζενς. Και οι τρεις υπηρετούσαν στο Erebus και τα λείψανά τους βρέθηκαν στην περιοχή του κόλπου Erebus Bay. Η θέση όπου εντοπίστηκε ο Πέγκλαρ απέχει περίπου 130 χιλιόμετρα από εκεί. Η απόσταση βοηθά να καταλάβουμε πόσο διασκορπισμένα είναι τα ίχνη της αποστολής. Τα σημεία αυτά δίνουν θέσεις πάνω στον χάρτη. Τα ενδιάμεσα βήματα και η σύνθεση των ομάδων που κινήθηκαν προς νότο παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα.

Για να βρουν σε ποιον ανήκαν τα λείψανα, οι ερευνητές συνέκριναν το αρχαίο γενετικό υλικό με δείγματα από ζώντες συγγενείς. Η δουλειά προϋπέθετε και έρευνα σε οικογενειακά αρχεία, ώστε να τεκμηριωθεί πώς συνδέεται κάθε σημερινός δότης με τον ναυτικό. Η μέθοδος είχε ήδη εφαρμοστεί στην ίδια αποστολή, όταν μια παλαιότερη έρευνα ταυτοποίησε τον Τζον Γκρέγκορι, μηχανικό του Erebus.
Το όνομα του Πέγκλαρ υπήρχε ήδη στα αρχεία του πληρώματος. Αυτό που προσθέτει η έρευνα είναι ένα σημείο στην ιστορία του μετά την εγκατάλειψη των πλοίων. Για τους άλλους τρεις άνδρες, το ίδιο βήμα συνδέει ονομαστικά τον κατάλογο του Erebus με τον κόλπο όπου βρέθηκαν. Έτσι γράφεται λίγο πιο καθαρά το τελευταίο κεφάλαιο μιας αποστολής που άφησε πίσω της ελάχιστες δικές της μαρτυρίες.






