Επιμέλεια-Πασχάλης Ι. Νικόλαος
SkiathosVoice.gr

Από πού προέρχονται οι ραδιοπαλμοί που επαναλαμβάνονται κάθε οκτώ λεπτά
Οι αστρονόμοι εντόπισαν την πηγή σε ένα σύστημα δύο άστρων, περίπου 5.000 έτη φωτός μακριά. Το στοιχείο που τους βοήθησε ήταν η κίνηση του ενός άστρου.
Στα δεδομένα ενός ραδιοτηλεσκοπίου στην Αυστραλία εντοπίστηκε ένα σήμα που επαναλαμβανόταν κάθε 7,9 λεπτά. Για να προσδιορίσουν την προέλευσή του, οι αστρονόμοι παρατήρησαν την ίδια περιοχή με άλλα τηλεσκόπια. Βρήκαν δύο άστρα σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο: το ένα μοιάζει με τον Ήλιο μας, ενώ το άλλο είναι λευκός νάνος — ο πυκνός πυρήνας που απομένει όταν ένα άστρο αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα στο τέλος της ζωής του. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 12 Νοεμβρίου στο Nature Astronomy.
Τρία τηλεσκόπια, τρεις διαφορετικές μετρήσεις
Το αυστραλιανό ραδιοτηλεσκόπιο Murchison Widefield Array εντόπισε το επαναλαμβανόμενο σήμα σε έρευνα που κάλυπτε μεγάλο τμήμα του ουρανού. Το MeerKAT, στη Νότια Αφρική, προσδιόρισε τη θέση του με μεγαλύτερη ακρίβεια. Στη συνέχεια, οι παρατηρήσεις με το αστεροσκοπείο Keck στη Χαβάη έδωσαν στοιχεία στο ορατό φως. Έτσι, η ομάδα εντόπισε το άστρο που μοιάζει με τον Ήλιο και συνέδεσε τις διαφορετικές μετρήσεις με το ίδιο σύστημα, το οποίο καταγράφεται ως GPM J071507−114153.
Οι παλμοί ήταν αρκετά καθαροί ώστε οι ερευνητές να διακρίνουν την επίδραση της κίνησης του λευκού νάνου γύρω από το συνοδό του. Αυτό τους επέτρεψε να περιορίσουν την προέλευση του σήματος. Η εκπομπή προέρχεται από περιοχή κοντά στον λευκό νάνο και ενδέχεται να παράγεται από τον ίδιο. Οι μετρήσεις προσδιορίζουν τη θέση της πηγής με μεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι πριν, αλλά η φυσική διαδικασία που δημιουργεί κάθε παλμό παραμένει υπό διερεύνηση.
Τι μεσολαβεί ανάμεσα στην πηγή και σ’ εμάς
Καθώς τα άστρα κινούνται, αλλάζει η διαδρομή που ακολουθεί το σήμα προς τη Γη σε σχέση με το υλικό γύρω τους. Σε ένα σημείο της τροχιάς, οι παρατηρήσεις έδειξαν ότι η εκπομπή πέρασε από περιοχή με ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι εκεί υπήρχε μια μεγάλη καμπύλη πλάσματος — ηλεκτρικά φορτισμένου αερίου — συνδεδεμένη με το άστρο που μοιάζει με τον Ήλιο. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για παράδειγμα του πώς ένα ραδιοσήμα μπορεί να αποκαλύψει πληροφορίες και για το υλικό που συναντά στην πορεία του.
Το σήμα, που επαναλαμβάνεται κάθε οκτώ λεπτά, ανήκει σε μια νεότερη κατηγορία ραδιοπηγών, οι οποίες ξεχωρίζουν για το μεγάλο χρονικό διάστημα ανάμεσα στους παλμούς τους. Κάθε νέο σύστημα δίνει στους αστρονόμους την ευκαιρία να διαπιστώσουν αν παρόμοιες εκπομπές προέρχονται από παρόμοια άστρα. Στην προκειμένη περίπτωση, γνωρίζουν πλέον κοντά σε ποιο από τα δύο άστρα πρέπει να αναζητήσουν την πηγή. Επόμενο βήμα είναι να καταλάβουν τι συμβαίνει εκεί κάθε φορά που το σήμα δυναμώνει.






