Επιμέλεια-Πασχάλης Ι. Νικόλαος
SkiathosVoice.gr
Στις 28 Μαΐου 1930, γεννήθηκε ο Φρανκ Ντόναλντ Ντρέικ, ένας από τους σημαντικοτερους αστρονόμους του 20ού αιώνα και πρωτοπόρος στην επιστημονική αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης.
Ο Ντρέικ αφιέρωσε μεγάλο μέρος της καριέρας του στην προσπάθεια να απαντήσει σε ένα από τα πιο συναρπαστικά ερωτήματα της ανθρωπότητας: Είμαστε μόνοι στο Σύμπαν;
Το Πρόγραμμα Όζμα
Το 1960, ο Ντρέικ ηγήθηκε του «Προγράμματος Όζμα» (Project Ozma), της πρώτης οργανωμένης επιστημονικής προσπάθειας αναζήτησης εξωγήινης νοημοσύνης. Χρησιμοποιώντας ένα ραδιοτηλεσκόπιο στο Εθνικό Ραδιοαστρονομικό Παρατηρητήριο των ΗΠΑ, η ομάδα του αναζήτησε τεχνητά ραδιοσήματα από κοντινά άστρα.
Παρότι δεν εντοπίστηκαν αποδείξεις εξωγήινης επικοινωνίας, το πρόγραμμα αποτέλεσε το θεμέλιο για τις μετέπειτα έρευνες του προγράμματος SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence).
Η περίφημη Εξίσωση Ντρέικ
Το 1961, κατά τη διάρκεια της πρώτης επιστημονικής συνάντησης αφιερωμένης στην αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης, ο Ντρέικ παρουσίασε μια εξίσωση που έμελλε να γίνει θρυλική.
Η περίφημη Εξίσωση Ντρέικ δεν σχεδιάστηκε για να δώσει μια ακριβή απάντηση, αλλά για να οργανώσει επιστημονικά τη συζήτηση σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν την ύπαρξη νοήμονων πολιτισμών στον Γαλαξία μας.
N = R^{*} f_p n_e f_l f_i f_c L
όπου:
- N = αριθμός πολιτισμών με τους οποίους θα μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε
- R* = ρυθμός σχηματισμού νέων άστρων στον Γαλαξία
- fₚ = ποσοστό άστρων που διαθέτουν πλανητικά συστήματα
- nₑ = μέσος αριθμός κατοικήσιμων πλανητών ανά σύστημα
- fₗ = ποσοστό πλανητών όπου εμφανίζεται ζωή
- fᵢ = ποσοστό πλανητών όπου η ζωή εξελίσσεται σε νοήμονα μορφή
- f𝚌 = ποσοστό πολιτισμών που αναπτύσσουν τεχνολογία επικοινωνίας
- L = διάρκεια ζωής ενός τεχνολογικού πολιτισμού
Με τις εκτιμήσεις της εποχής, η εξίσωση έδινε αποτέλεσμα περίπου 20 πολιτισμών μόνο στον Γαλαξία μας. Σήμερα, μετά την ανακάλυψη χιλιάδων εξωπλανητών, γνωρίζουμε ότι ορισμένοι παράγοντες της εξίσωσης είναι πολύ πιο ευνοϊκοί από όσο πίστευαν οι επιστήμονες τη δεκαετία του 1960. Ωστόσο, οι πιο κρίσιμοι παράγοντες —η εμφάνιση της ζωής, η ανάπτυξη νοημοσύνης και η διάρκεια επιβίωσης ενός πολιτισμού— παραμένουν άγνωστοι.
Το μήνυμα προς τα άστρα
Ο Ντρέικ συνεργάστηκε στενά με τον διάσημο αστρονόμο Carl Sagan για τον σχεδιασμό των αναμνηστικών πλακών που τοποθετήθηκαν στα διαστημόπλοια Pioneer 10 και Pioneer 11.
Οι πλάκες αυτές περιλάμβαναν πληροφορίες για την ανθρωπότητα, τη θέση της Γης και το Ηλιακό Σύστημα, αποτελώντας ένα συμβολικό «χαιρετισμό» προς οποιονδήποτε εξωγήινο πολιτισμό θα μπορούσε να ανακαλύψει τα σκάφη στο μακρινό μέλλον.
Η κληρονομιά του
Ο Φρανκ Ντρέικ απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου 2022, σε ηλικία 92 ετών. Παρότι η ανθρωπότητα δεν έχει ακόμη βρει αποδείξεις εξωγήινης νοημοσύνης, η Εξίσωση Ντρέικ συνεχίζει να εμπνέει επιστήμονες, φοιτητές και λάτρεις της αστρονομίας σε όλο τον κόσμο.
Ίσως το σημαντικότερο επίτευγμά του να μην ήταν η ίδια η εξίσωση, αλλά το γεγονός ότι έδωσε στην επιστήμη ένα πλαίσιο για να εξετάσει σοβαρά ένα ερώτημα που για αιώνες ανήκε αποκλειστικά στη φιλοσοφία και τη φαντασία:
Αν το Σύμπαν είναι τόσο τεράστιο, πόσο πιθανό είναι να είμαστε οι μόνοι;
