Του Γιώργου Λάζου
Πριν από δυόμιση χιλιάδες χρόνια, ο τραγικός ποιητής Αγάθωνας συμπύκνωσε την ουσία της σωστής διοίκησης σε μία μόλις φράση. Είπε πως όποιος αναλαμβάνει να διοικήσει, οφείλει να θυμάται πάντα τρία πράγματα: «Πρώτον, ότι ανθρώπων άρχει. Δεύτερον, ότι κατά νόμους άρχει. Τρίτον, ότι ουκ αεί άρχει».
Αν υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης για να αξιολογήσουμε τη σημερινή κατάσταση στον Δήμο Σκιάθου, αυτό το αρχαίο ρητό αποτελεί τον πιο ασφαλή, θεσμικό καθρέφτη. Και η εικόνα που αντανακλά σήμερα η δημοτική αρχή, δείχνει μια διοίκηση που σταδιακά δείχνει να ξεχνά και τα τρία.
«Ανθρώπων άρχει»: Η κοινωνία δεν είναι πεδίο πόλωσης
Το να διοικείς ανθρώπους σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι τις αγωνίες τους, να σέβεσαι τον κόπο τους και, κυρίως, να διαφυλάττεις τη συνοχή του τόπου. Αντί γι’ αυτό, τα τελευταία χρόνια βιώνουμε στη Σκιάθο μια διαρκή, συχνά τεχνητή, ένταση που τραυματίζει τον κοινωνικό ιστό.
Η τοπική κοινωνία αντιμετωπίζεται συχνά με όρους στρατοπέδων. Ο επαγγελματίας, ο ξενοδόχος, ο εργολάβος, ο απλός πολίτης κατηγοριοποιούνται με βάση το αν επικροτούν σιωπηρά ή αν τολμούν να ασκήσουν κριτική. Όμως, αντί να αναλωνόμαστε στο ποιος είναι ο «καλός» και ποιος ο «κακός» πολίτης, η πραγματικότητα τρέχει. Όσο εμείς διχαζόμαστε, το κυκλοφοριακό χάος του καλοκαιριού παραμένει άλυτο και οι βασικές υποδομές του νησιού στενάζουν κάτω από το βάρος της τουριστικής πίεσης, περιμένοντας λύσεις που δεν έρχονται με ελεγχόμενες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά με σχέδιο.
«Κατά νόμους άρχει»: Το έλλειμμα διαφάνειας και λογοδοσίας
Η διοίκηση σύμφωνα με τους κανόνες δεν εξαντλείται στην τυπική νομιμότητα των αποφάσεων. Σημαίνει ουσιαστική διαφάνεια, μετρήσιμα αποτελέσματα και υποχρέωση λογοδοσίας απέναντι στην κοινωνία.
Στη Σκιάθο του σήμερα, παρατηρείται ένα σαφές έλλειμμα θεσμικής και ουσιαστικής λογοδοσίας. Είναι χαρακτηριστικό πως, όταν το Κράτος ζήτησε επίσημα στοιχεία μέσω του Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων των Δήμων, ο Δήμος μας δεν παρείχε δεδομένα, αποφεύγοντας την αξιολόγηση.
Την ίδια ώρα, τα πρακτικά ζητήματα διοίκησης γεννούν εύλογα ερωτήματα:
Οι πόροι του νησιού: Προβληματισμό προκαλεί η διαχείριση κρίσιμων δημοτικών πόρων, όπως οι παραλίες, όπου τα βεβαιωθέντα έσοδα καταγράφουν ανησυχητική πτώση – από 968.000 ευρώ το 2023, στα 797.000 ευρώ το 2025.
Η καθημερινότητα: Η εικόνα της καθαριότητας, ειδικά στις αιχμές της σεζόν, απέχει πολύ από τα πρότυπα που αξίζουν σε έναν κορυφαίο διεθνή προορισμό.
Τα έργα: Η ανάγκη να προσφύγει ο Δήμος σε φορείς εκτός Θεσσαλίας για την ωρίμανση και επίβλεψη βασικών τεχνικών έργων, υποδηλώνει μια σοβαρή αδυναμία τεχνικής αυτοδυναμίας και παραγωγής έργου.
Η διοίκηση δεν είναι αφήγημα· είναι ευθύνη απέναντι στην καθημερινότητα και το μέλλον των δημοτών.
«Ουκ αεί άρχει»: Η παγίδα του πολιτικού ιδρυματισμού
Η πιο ευαίσθητη στιγμή για όποιον ασκεί εξουσία είναι όταν αρχίζει να πιστεύει ότι θα βρίσκεται εκεί για πάντα. Όταν η εντολή διοίκησης συγχέεται με κάποιου είδους κεκτημένο.
Η σημερινή δημοτική αρχή δείχνει σημάδια αυτού ακριβώς του πολιτικού ιδρυματισμού. Περιχαρακωμένη σε έναν όλο και πιό κλειστό κύκλο που απλώς επιβεβαιώνει τις επιλογές της, τείνει να αντιμετωπίζει τη διαφορετική άποψη, όχι ως τροφή για σκέψη, αλλά ως ενόχληση. Όμως, η εξουσία είναι ένας ρόλος αυστηρά προσωρινός. Το ότι μια διοίκηση έλαβε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο παρελθόν, δεν της προσφέρει ασυλία απέναντι στη θεσμική κριτική για τις συνεχιζόμενες ή σημερινές της αστοχίες.
Αντί επιλόγου
Η Σκιάθος είναι ένας τόπος με τεράστιες δυνατότητες και εξίσου μεγάλες απαιτήσεις. Δεν χρειάζεται περιττές εντάσεις, αλλά σοβαρότητα, σχέδιο και αποτελεσματικότητα. Η διοίκηση οφείλει να ενώνει, να λειτουργεί στο φως και να παράγει μετρήσιμο έργο.
Το ρητό του Αγάθωνα δεν είναι απλώς ένα απόφθεγμα· είναι μια διαχρονική προειδοποίηση για τα όρια της εξουσίας. Και σε μικρές κοινωνίες όπως η δική μας, όπου όλοι βιώνουμε τις ίδιες δυσκολίες, οι πολίτες ίσως να μη θέλουν ή πλέον να δυστάζουν να φωνάξουν, αλλά σίγουρα παρατηρούν. Και θυμούνται.
