Άρθρο -Ανδρέας Βασιλιάς
SkiathosVoice.gr
Σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου σχετικά με τον τουρισμό στη Σκιάθο, σκέφτηκα ότι θα ήταν χρήσιμη μια γενικότερη ανασκόπηση της τουριστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα, φυσικά στο μέτρο του δυνατού και ίσως και ως ένα έναυσμα για μεγαλύτερη και βαθύτερη ανάλυση από κάποιους άλλους.
Βασικά το κεντρικό σημείο αναφοράς το οποίο καθορίζει ποσοτικά και ποιοτικά τον ελληνικό τουρισμό είναι το ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό που κατέχει στην ελληνική οικονομία (ποσοστό του ΑΕΠ) ως οικονομικό μέγεθος ο τουρισμός που είναι περίπου συνολικά 33%.
Το συγκεκριμένο ποσοστό είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη όταν ο μέσος όρος τουριστικής ανάπτυξης είναι περίπου γύρω στο 10% με 12%. Μάλιστα σε χώρες με αναπτυγμένη βιομηχανία, όπως Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Γερμανία, αλλά και Ελβετία, το ποσοστό τουριστικής οικονομίας είναι γύρω στα 4%.
Με βάση τα παραπάνω το κεντρικό ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί στη χώρα μας είναι τόσο μεγάλο το ποσοστό της οικονομίας που προέρχεται από τις τουριστικές υπηρεσίες, άμεσα 13%, έμμεσα 20%;
Το δεύτερο ερώτημα που πιθανώς απαντάει στο πρώτο είναι γιατί δεν υπάρχουν παραγωγικές επενδύσεις στη χώρα που να καλύπτουν μεγάλα ποσοστά του ΑΕΠ;
Ένα επόμενο ερώτημα θα μπορούσε να είναι το πως διαμορφώθηκε η ψυχοκοινωνική συνείδηση του σύγχρονου έλληνα με γνώμονα τη συγκεκριμένη οικονομική βάση ανάπτυξης. Ειδικότερα μάλιστα όταν το ελληνικό κράτος βρίσκεται ακόμα τώρα σε μια διαρκή αναμόρφωση και αναδόμηση, αναζητώντας αενάως το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του. Όταν, όπως ανέφερα και στο προηγούμενο άρθρο, βασικές οικονομικές δράσεις και στοχεύσεις ήταν η αντιπαροχή και η άναρχη επέκταση των πόλεων χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό. Κυρίως όμως χωρίς ηθικό πλαίσιο αναφοράς και αρχές κοινωνικής αλληλοκατανόησης και προστασίας του τοπίου , αλλά και του γείτονα.
Μια πρώτη απάντηση σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα μπορεί να είναι ότι οι έλληνες είτε ως κράτος είτε ως κοινωνία, συμπεριφέρθηκαν στη χώρα τους και στον τόπο τους επιθετικά σε αντίθεση με τους άλλους ευρωπαίους οι οποίοι φρόντισαν τις πόλεις τους και στήριξαν την οικονομική τους ανάπτυξη πάνω σ΄ αυτές, π.χ. Ιταλοί.
Σαν ο τόπος στην Ελλάδα να είναι λεηλατημένος από τους ίδιους τους έλληνες, χωρίς καμμιά ανησυχία. Χωρίς κανέναν δισταγμό. Χωρίς καμιά εθνική συνείδηση; Θα ήταν βαρύ να λέγαμε κάτι τέτοιο, ωστόσο, ιστορικά το σύγχρονο ελληνικό κράτος είναι χτισμένο στη βάση μιας σειράς αντιθέσεων, πολιτικών, τοπικών, ιδεολογικών, ενώ απουσιάζει τραγικά μια κοινή συνιστώσα, π.χ. να φροντίσουμε τον τόπο μας. Υπάρχουν διαρκώς πολλές και διαφορετικές και βασικά αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις και φυσικά και μεγάλη δόση καχυποψίας.
Πάνω σ’ αυτή τη βάση ο τουρισμός ως ένα ανεξέλεγκτο οικονομικό εργαλείο, που αναπτύσσεται βασικά και κυρίως με ιδιωτικοοικονομικά μέσα, ήρθε και σάρωσε τα πάντα, αφού χωρίς να παράγει κάποιος τίποτα, κερδίζει φθηνό χρήμα. Πάνω σ’ αυτή τη βάση οτιδήποτε παραγωγικό καταστράφηκε και οτιδήποτε αισθητικά ωραίο αγνοήθηκε. Υπήρξε και το προηγούμενο της αντιπαροχής φυσικά, το οποίο είχε ήδη διαμορφώσει συνειδήσεις.
Αυτή η μορφή τουρισμού καταστρέφει εκτός από τα νησάκια μας και συνειδήσεις. Καθιερώνει με τη δυναμική του μια συγκεκριμένου τύπου προσωπικότητα εκείνη που λειτουργεί χωρίς αρχές, χωρίς αισθητική, χωρίς ήθος και κυρίως είναι αντιπαραγωγική. Είναι ας πούμε εκείνος ο τύπος ο οποίος δεν ενδιαφέρεται να υπάρχουν πεζοδρόμια για περπατούν οι τουρίστες, κινδυνεύοντας ανά πάσα στιγμή, ούτε φυσικά εάν χτίζονται διάφορα εκτρώματα πανταχόθεν ελεύθερα, ούτε εάν ξεχειλίζει η χωματερή, ούτε εάν είναι αναγκασμένοι οι κάτοικοι να ξενυχτούν εξ αιτίας των παράνομων ξενυχτάδικων, ούτε, ούτε, ούτε…
Βασικά γενικότερα επικρατεί μια σύγχυση και μια αμφιθυμία η οποία αφορά και το προς τα που αλλά και το ως εδώ και μη παρέκει. Κάπου έχει χαθεί η μπάλα και από τους πάνω και από τους παραπάνω. Είναι σαφές ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δεν προχωράει, ή μάλλον προχωράει αυτοκαταστροφικά.
Οκ, δεν θα γίνουμε Ολλανδοί, αλλά κάτι χρειάζεται να αρχίσει να αλλάζει. Τα σκουπίδια, ας πούμε. Όχι η ανακύκλωση, τα σκουπίδια παιδιά!!!
