Του Γιώργου Σανιδά
Tην πανέμορφη και σπάνια παρακάτω φωτογραφία της δεκαετίας του 50 την ανάρτησε πρώτος ο φίλος μου Ioannis Ydraios και στο σκάφος φαίνεται καθιστός κι ο πατέρας του Κων/νος, διπλωματούχος μηχανικός.
Μας θύμισε τις εποχές, όχι πολύ μακρινές, που στο παλιό λιμάνι της Σκιάθου έδεναν, κυρίως τα καλοκαίρια, σφουγγαράδικα και το πλήρωμα άπλωνε την αλμυρή πραμάτεια του πουλώντας τα στους τουρίστες.
Οι τεράστιοι κίνδυνοι του επαγγέλματος κι ένα περίεργο βακτήριο που καταστρέφει τα σφουγγάρια από το 1986, όπως και η εξάπλωση των φθηνών συνθετικών, συρρίκνωσαν πάρα πολύ τη σπογγαλιεία και δεν βλέπουμε πια σφουγγαράδικα στο νησί μας όπου κάποτε έρχονταν ακόμα κι απ’ την Κάλυμνο.
Στη γειτονιά μας είχαμε σφουγγαράδες στο φημισμένο Τρίκερι. Η σπογγαλιεία στο Τρίκερι άρχισε πολλά χρόνια πριν το 1821 και σταμάτησε τη δεκαετία του 80, όπως κι αλλού.
Ο Μικρασιάτης σφουγγαράς Σταύρος Καρπετόπουλος, γνωστός ως καπταν- Φουρτούνας- παρατσούκλι το οποίο έμεινε στη συνέχεια σαν οικογενειακό επίθετο-, που εγκαταστάθηκε στο Τρίκερι περί το 1800, έδωσε ξεχωριστή ώθηση στο επάγγελμα κι αργότερα, ο γιος του Κωσταντής, το απογείωσε φέρνοντας το 1880 απ’ τη Γαλλία, το πρώτο σκάφανδρο.
Τότε τον μιμούνται κι άλλοι Τρικεριώτες σχηματίζοντας σημαντικό στόλο σπογγαλιείας. Γίνονται ισχυρή συντεχνία, απαιτούν δικαιώματα απ’ τους Τούρκους και κάνουν μεγάλα ταξίδια στο Αιγαίο- μέχρι τα παράλια της Β. Αφρικής- που διαρκούν από σαράντα μέρες ως τρεις μήνες για να συλλέξουν τα πολύτιμα σφουγγάρια.
Ο αδελφός του καπτάν Φουρτούνα ωστόσο, ο Αλέξης, θα μεταναστεύσει το 1906 στο Τάρπον Σπρινγκ της Φλόριδας και θα τον ακολουθήσει την επόμενη χρονιά ο ίδιος και ο άλλος αδελφός τους ο Βαγγέλης και μαζί με τον επίσης Τρικεριώτη Γιάννη Πατσά, θα οργώσουν το νέο σπογγοφόρο βυθό της άλλης άκρης του Ατλαντικού.
Αναμφισβήτητα, οι σφουγγαράδες ασκούσαν ένα από τα πιο επικίνδυνα επαγγέλματα για τον επιούσιο, ειδικά τα πρώτα χρόνια που βουτούσαν χωρίς στολές και πολλοί καθίσταντο ανάπηροι για όλη τους τη ζωή λόγω της ”νόσου των δυτών” κατά τη γρήγορη ανάβασή τους στην επιφάνεια της
θάλασσας.
Στα χρόνια μου είχα την τύχη να γνωρίσω εδώ στη Σκιάθο έναν απόμαχο από δαύτους αλλά πάντα θαλασσόλυκο, , τον μικρόσωμο γίγαντα Σαράντη για τον οποίο θα σας μιλήσω αύριο…
