Του Γιώργου Σανιδά
Η Singer ιδρύθηκε στις ΗΠΑ το 1851 και άρχισε να επεκτείνεται στην Ελλάδα ήδη από τη δεκαετία του 1880 και 1890.
Στην περίοδο του Μεσοπολέμου η Singer έστελνε περιοδεύοντα τμήματα για ταχύρρυθμα σεμινάρια στην ελληνική επαρχία.
Στην εφημερίδα ΑΘΗΝΑΙΚΟΝ ΣΙΚ της 1ης/9/1927 (σελ. 14) βρήκα δημοσίευμα που αναφέρει ότι τότε λειτουργούσε στη Σκιάθο Σχολή Κεντημάτων Σίγγερ, τα μαθήματα της οποίας κρατούσαν 20 μέρες και οι εκπαιδευόμενες μάθαιναν να κεντούν από εύκολα αζούρ έως δυσκολότατες προσωπογραφίες.
Οι μηχανές κεντήματος της Singer τη δεκαετία του ’20 ήταν στην πραγματικότητα οι ίδιες ακριβώς κοινές ραπτομηχανές, αλλά με ειδικές μετατροπές και διαφορετικό τρόπο χειρισμού.
Στη φωτογραφία βλέπουμε ένα τέτοιο σεμινάριο στη Σκιάθο στις αρχές της δεκαετίας του 50. Στο βάθος διακρίνεται καθαρά η χειροποίητη επιγραφή: «ΚΕΝΤΡΟΝ ΡΑΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΕΝΤΗΜΑΤΩΝ “ΣΙΓΓΕΡ”».
Νέες κοπέλες της Σκιάθου κάθονται σε θρανία-τραπέζια, έχοντας μπροστά τους τις κλασικές ποδοκίνητες ραπτομηχανές Singer. Στον τοίχο πίσω από τα κορίτσια είναι καρφιτσωμένα τα δείγματα της δουλειάς τους. Διακρίνονται περίτεχνα κεντήματα με ζωάκια (όπως γάτες και έναν σκύλο στο κέντρο), σπιτάκια, καθώς και τα πατρόν ή διπλώματα που αποδείκνυαν την πρόοδό τους.
Στο κέντρο, σε πρώτο πλάνο, κάθονται δύο άνδρες με κοστούμια (πιθανότατα ο τοπικός αντιπρόσωπος της Singer και ο τεχνικός/εκπαιδευτής), μαζί με τη δασκάλα ραπτικής που στέκεται ανάμεσά τους, οι οποίοι επέβλεπαν τη λειτουργία αυτού του προσωρινού «Κέντρου». Δεξιά διακρίνονται μικρά παιδιά του χωριού ή της γειτονιάς που περιεργάζονται το εργαστήριο, καθώς ο ερχομός της Singer αποτελούσε σπουδαίο κοινωνικό γεγονός για κάθε κλειστή κοινωνία της εποχής.
Παρόμοιες φωτογραφίες αποτελούν μοναδικά τεκμήρια της ελληνικής λαογραφίας, καθώς αποτυπώνουν τη στιγμή που οι γυναίκες της επαρχίας αποκτούσαν πρόσβαση στην τεχνική εκπαίδευση και την οικονομική τους ανεξαρτησία.
Ο πρώτος σκοπός της εκπαίδευσης των κοριτσιών ήταν ασφαλώς η δημιουργία της προίκας τους. Κάθε νέα κοπέλα έπρεπε να μάθει να ράβει τα ασπρόρουχα και τα ρούχα που θα χρειαζόταν όταν θα άνοιγε το νοικοκυριό της.. Με την ολοκλήρωση των μαθημάτων, πολλές ο οικογένειες αγόραζαν τη διάσημη ποδοκίνητη ραπτομηχανή Singer (συνήθως με δόσεις), Η Singer έδινε μάλιστα και επίσημο «Δίπλωμα Κοπτικής και Ραπτικής». Αυτό αποτελούσε ένα από τα ελάχιστα εφόδια για τις γυναίκες της εποχής ώστε να εργαστούν ως μοδίστρες και να εξασφαλίσουν δικό τους εισόδημα.*
*μία απ’ τις μελλοντικές μοδιστρούλες ήταν και η μάνα μου Μαλαμίτσα που διακρίνεται στη φωτογραφία στην πρώτη σειρά δεύτερη από δεξιά…
